Kosova'da yabani olarak yetişen Thymus serpyllum L. (Yabani Kekik)'in antioksidan özelliklerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF MULA
Danışman: FİLİZ SANAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada halk arasında yabani kekik ya da anne kekiği olarak da bilinen Thymus serpyllum (Yabani kekik) bitkisinin antioksidan özelliklerinin araştırılması ve iki farklı ekstraksiyon yöntemleriyle elde edilen ekstraktların antioksidan aktivitelerinin analizi amaçlanmıştır. Yabani kekik bitkisi öğütülüp, metanol ve etil asetat çözücüleri kullanılarak ultrasonik su banyosu ve çalkalamalı su banyosunda kullanılarak ekstraksiyonları gerçekleştirilmiştir. Her ekstraktta toplam fenolik madde tayini, toplam flavonoid tayini gerçekleştirilmiş, metal şelatlama gücü, DPPH ve ABTS radikalleri giderme aktiviteleri tayin edilmiştir. Ayrıca LC-MS/MS cihazı ile ekstraktların fenolik içerik analizi yapılmıştır. Metanol ve etil asetat çözücüleriyle gerçekleştirilen ultrasonik destekli ekstraksiyondan ve çalkalamalı su banyosu ekstraksiyonundan elde edilen ekstraktlarda, metanol ekstraktlarının fenolik madde içeriği, etil asetat ekstraktlarına göre daha yüksek bulundu. Toplam flavonoid tayininde; ultrasonik destekli ekstraksiyon ile karşılaştırıldığında, çalkalamalı su banyosundan elde edilen metanol ve etil asetat ekstraktlarında daha yüksek oranda flavonoid tespit edildi. Serbest radikal giderme aktivitesinden elde edilen verilere göre; DPPH radikali ve ABTS radikali giderme yöntemlerinin her ikisinde de metanol ekstraktları, etil asetat ekstraktlarına göre daha yüksek düzeyde aktivite göstermiştir. Bitki ekstraktları demir (II) iyonlarını şelatlamada başarılı olmamıştır. LC/MS-MS yöntemi ile yapılan fenolik bileşik tayininde, analizlenen 24 tür standart maddeden ekstraksiyon yöntemi ve çözücü cinsine bağlı olarak gallik asit, protokateşik asit, siringik asit ve salisilik asit başta olmak üzere 22-24 çeşit fenolik bileşen tayin edilmiştir.