Yunanistan'da engelli ve/veya özel eğitim gereksinimi olan çocuğa sahip anne-babaların yaşam kalitesi ve umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, ENGELLİ ÇALIŞMALARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AILA ISMAIL

Danışman: AYLİN GÜRBÜZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Yunanistan'da engelli ve/veya özel eğitim gereksinimi olan çocuklara sahip anne ve babaların yaşam kalitesi ve umutsuzluk düzeylerini incelemektedir. Araştırmanın amacı, bu ailelerin yaşam kalitesini belirleyen faktörleri ve bu faktörlerin umutsuzluk düzeyleri ile olan ilişkisini ortaya koymaktır. Bu bağlamda araştırma nicel araştırma yöntemlerinden birisi olan genel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiş ve Yunanistan'da yaşayan 297 engelli ve/veya özel eğitim gereksinimi olan çocuğa sahip anne-babadan veri toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak "Bireysel Bilgi Formu", "Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu" (WHOQOL-Bref) ve "Beck Umutsuzluk Ölçeği" (BUÖ) kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, engelli ve/veya özel eğitim gereksinimi olan çocuğa sahip anne ve babaların yaşam kalitesi ortalamanın üzerinde, umutsuzluk düzeyleri ise hafif düzeydedir. Annelerin ve babaların yaşam kaliteleri arasında anlamlı bir fark bulunmazken, annelerin umutsuzluk düzeylerinin babalara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yaşam kalitesi ve umutsuzluk düzeyleri, ebeveynlerin yaşı, eğitim durumu, iş durumu, gelir düzeyi ve çocuklarının engel derecesine göre değişiklik göstermektedir. Özellikle eğitim seviyesi arttıkça yaşam kalitesi artmakta ve umutsuzluk düzeyleri azalmaktadır. Bu bulgular, ebeveynlerin yaşam kalitelerini artıracak ve umutsuzluk düzeylerini azaltacak müdahalelerin önemini vurgulamaktadır. Ebeveynlerin yaşam kalitesi ile umutsuzluk düzeyleri arasında negatif bir ilişki bulunmuş, yaşam kalitesi arttıkça umutsuzluk düzeylerinin düştüğü gözlemlenmiştir. Bu nedenle, ebeveynlerin yaşam kalitesini artıracak destek programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.