Aile sağlığı merkezlerine başvuran ebeveynlerin serviks kanseri ve human papilloma virüs hakkında bilgi ve tutumları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA ARABACI ÇİÇEK
Danışman: HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kanser global anlamda en önemli toplum sağlığı sorunlarının başında gelmektedir. Uluslararası Kanser Araştırmaları Kurumunun 2020 yılında yaptığı araştırmada kadınlarda en sık görülen kanser meme kanseri olarak saptanmıştır. Serviks kanseri ise kadınlarda 4. sırada yer almaktadır. Serviks kanseri en önemli etmeni HPV'dir. Serviks kanseri erken tanı, tedavi ve korunması olan bir hastalık olup ebeveynlerin bilgilerinin değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Çalışmamız, Edirne'de bulunan 23 aile sağlığı merkezine başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 7-18 yaş arası çocuğu olan 388 ebeveyne kesitsel ve gözlemsel yapılmıştır. Etik kurul onayı (Ek-1) ve Edirne İl Sağlık Müdürlüğü onayı (Ek-2) alındıktan sonra 01.08.2023-29.12.2023 arasında yapılmıştır. Çalışmamızda hazırladığımız anket ile veri toplanmıştır. Ankette sosyodemografik bilgiler, rahim ağzı kanseri bilgileri, HPV bilgisi, HPV aşısı bilgi ve tutumları ile ilgili sorular mevcuttur. Ankete ek olarak Human Papilloma Virüs-Bilgi Ölçeği (HPV-BÖ) dahil edilmiştir. Ölçek sahibinden izin alınmıştır. Analiz yapılırken tanımlayıcı istatistiksel methodlar, Ki-Kare, Kruskal-Wallis, Oneway Anova testleri uygulanmıştır. Çalışmaya katılan ebeveynlerin %81,44'ünün anne, %18,56'sının baba olduğu, yaş ortalamasının 38,84±6,8 olduğu, öğrenim durumlarının %40,46'sının üniversite ve üzeri olduğu, %27,84'ünün gelirinin giderinden fazla olduğu, %36,86'sının sigara kullandığı, %76,03'ünün cinsel yolla bulaşan hastalıkları bildiği saptanmıştır. Ebeveynlerin %93,3'ünün rahim ağzı kanserini duyduğu, %49,48'inin siğil ile ilişkili olduğunu bildiği, %18,3'ünün HPV'yi bilmediği saptanmıştır. Ebeveynlerin PAP smear testini 79,64'ünün duyduğu ancak %55,15'inin yaptırdığı saptanmıştır. Ebeveynlerin %13,14'ünün HPV aşısı yaptırdığı, çocuklarına ise %7,73'ünün yaptırdığı saptanmıştır. Ebeveynlerin human papilloma virüs bilgi ölçeği ile öğrenim durumları yüksek olanların, sağlık çalışanlarının, gelirleri giderden daha fazla olanların yüksek, sigara kullananların daha düşük puana sahip olduğu saptanmıştır. Çalışmamıza katılan ebeveynlerin %76,03'ü cinsel yolla bulaşan hastalıklar hakkında bilgi sahibi iken, yılda bir kontrole gitme oranı %17,53'tür. Araştırmaya katılan ebeveynlerin %93,3'ü daha öncesinde rahim ağzı kanserini duymuş olup, büyük çoğunluğu öncelikle TV ve internetten daha sonra da ASM'lerden bilgi edinmiştir. HPV aşısı yaptırmayı düşünenlerin büyük çoğunluğu doktor tavsiye ederse, hemen ardından ücretsiz olursa yaptıracağını bildirmiştir. Anahtar kelimeler: Human Papilloma virüs, Serviks Kanseri, HPV aşısı