Cinsiyet farkının radyoterapiye bağlı akut akciğer toksisite üzerine etkisinin genetik prediktör olan ataksi telenjiektazi mutasyon, TGF-ß1 ve SOD2 paneli ile araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ ÇELİK
Danışman: RUŞEN COŞAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Radyasyona bağlı akciğer hasarı toraks ve etrafındaki farklı birçok tümör için uygulanan radyoterapi sonrası gözlenen, iyi bilinen bir yan etkidir. Tipik olarak iki farklı ve birbirini takip eden klinik faz olarak ortaya çıkar: pnömoni ve fibrozis. Radyoterapinin tamamlanmasından 4-12 hafta sonra görülür ve klinik olarak sessiz gidişli olabileceği gibi bazı hastalarda öksürük, dispne, ateş ve göğüs ağrısı görülebilir. Çalışmamızda ratlarda radyoterapiye bağlı akut akciğer toksisitesi üzerine cinsiyet farkının etkisinin olup olmadığının değerlendirmesi amaçlandı. Denekler kontrol erkek, kontrol dişi, radyoterapi erkek ve radyoterapi dişi olarak gruplandırıldı. Radyoterapi gruplarında ratların akciğerinin totaline tek fraksiyonda 10 Gy radyoterapi uygulandı. Kontrol gruplarına radyoterapi uygulanmadı. İzlem süresi sonrasında sakrifiye edilen ratlardan alınan akciğer dokusu ve kan örneklerinde DNA izolasyonu sonrası, ataksi telenjiektazi mutasyon, transforme edici büyüme faktörü-ß1 ve süperoksit dismutaz 2 geni incelendi. Gen panelindeki; ataksi telenjiektazi mutasyon, transforme edici büyüme faktörü-ß1 ve süperoksit dismutaz 2 genin incelenmesi sonucunda erkek ve dişi radyoterapi ve kontrol grupları arasında fark gözlenmedi. Aynı şekilde erkek ve dişi radyoterapi grupları arasında ataksi telenjiektazi mutasyon ve süperoksit dismutaz 2 gen panelleri açısından da bir fark bulunmaz iken radyoterapi alan erkek ve dişi ratlarda transforme edici büyüme faktörü-ß1 değerleri radyoterapi almayan erkek ve dişi ratlara göre anlamlı derecede yüksek bulundu. Sonuçta radyoterapiye bağlı akut akciğer toksisitesini saptamak için transforme edici büyüme faktörü-ß1 geninin etkili olduğunu, fakat cinsiyet ayrımında hiçbir gen paneli ile mümkün olmamıştır. Çalışmamızda cinsiyet farklılığının radyoterapiye bağlı akut akciğer toksisitesinde etkisinin olmadığı saptandı. Bu konuda yeni çalışmaların yapılması gerekliliği sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Radyoterapiye bağlı akut akciğer toksisitesi, pnömoni, genetik prediktörler