Sporcularda beslenme alışkanlıkları, duygu durumu ve performans arasındaki ilişki


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGE MENGİ

Danışman: HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmamızın amacı Trakya Üniversitesi'ne bağlı lisanslı sporcularda genel ve sporcu beslenme bilgisini ölçmek, duygu durum değişiklikleri, beslenme alışkanlıkları ve bireylerin performansları arasındaki ilişkiyi saptamaktı. Çalışmaya 127 lisanslı sporcu (42 kadın, 85 erkek) dahil edildi. Sporcuların yaş ortalaması 21.2±2.3 yıldı. Sporcular genel beslenme bilgi sorularının %53.5'ine, sporcu beslenmesi bilgi sorularının %71.9'una doğru cevap verdi. Kadın sporcuların %38.1'inin ana öğün atladığı bulundu. Sporcular arasında besin destek ürünü kullanımı %55.1 olarak tespit edildi. Sporcular sporcu beslenmesi konusunda bilgiyi en çok antrenörlerden (%33.1), en az diyetisyenlerden (%3.1) edindiklerini ifade etti. Sporcuların günlük enerji alımları kadın ver erkeklerde sırasıyla ortalama 3084.3±1564.0 kkal, 3981.9±1531.7 kkal idi. Sporcuların günlük protein alımları kadın ve erkeklerde sırasıyla 2.3±1.1 g/kg, 2.5±1.2 g/kg; karbonhidrat alımları 5.7±3.9 g/kg, 5.3±2.7 g/kg idi. Sporcuların D vitamini hariç diğer tüm vitamin ve mineral alım düzeyleri, literatürde belirtilen diyet referans alım düzeylerini (DRI) karşılamakta idi. Algılanan stres ölçeği (ASÖ) toplam puanı ile Sürekli ve Durumluk Optimal Performans Duygu Durum-2 Ölçekleri (SOPDDÖ/DOPDDÖ) arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler bulundu (rho=-0.239, p=0.007; rho=-0.208, p=0.019). Çalışmamızda erkek sporcuların kadın sporculara oranla daha fazla sürekli optimal performans duygu durumu düzeyine sahip olduğu sonucuna varıldı (p=0049). Sporcuların %50.4'ü yemek yeme davranışının olumsuz duyguları azalttığını, %70.9'u yemek yeme davranışının olumlu duyguları artırdığını ifade etti. Sonuç olarak; sporcuların beslenme bilgi düzeylerinin artırılması, bazı beslenme davranışlarının da düzeltilmesi gerekmektedir. Stres algısının sporcuların optimal performans duygu durumu düzeyini olumsuz etkileyen bir faktör olduğu göz ardı edilmemelidir. Anahtar kelimeler: sporcular, beslenme alışkanlıkları, beslenme bilgisi, duygu durumu