Yoğun bakım ünitesine yatan hastalarda akut böbrek yetmezliği gelişimi üzerine etkili faktörler ve bu faktörlerin mortalite üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN UZUNDERE
Danışman: DİLEK MEMİŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yoğun bakım ünitelerinde akut böbrek yetmezliğinin erkenden saptanması hastalığın ciddiyetini ve organ disfonksiyonunun derecesini belirlemek, buna göre uygulanan tedavileri değerlendirmek, erken tedavi şansıyla hastayı yoğun bakımdan daha erken taburcu edebilmek ve mortalite oranını azaltmak açısından çok önemlidir. RIFLE kriterleri akut böbrek yetmezliğinin tanımlanmasında basit ve kullanışlı bir sınıflama olup akut böbrek yetmezliği gelişme olasılığını öngörebilmektedir. Çalışmamızda yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda RIFLE skorlama sistemi eşliğinde akut böbrek yetmezliği gelişimini, buna etkili olabilecek faktörleri ve bu faktörlerin mortalite üzerine olan etkilerini değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmamız, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Yoğun Bakım Bilim Dalı bünyesindeki 16 yataklı yoğun bakım ünitelerine kabul edilen, 18 yaş üzeri 1059 hastadan 24 saatten fazla kalan 502 hastanın üzerinde gerçekleştirildi. Yoğun bakım ünitemize yatan hastaların yatışı sırasında yaş, boy, kilo, cinsiyet, yatış tanısı ile ek hastalık bilgileri, APACHE II ve SOFA skoru, RIFLE skoru, biyokimyasal parametreler (albumin, prealbumin, üre, kreatinin, kolesterol, HCO3- düzeyi), triceps kalınlığı ve bel çevresi değerlerini ve yoğun bakımda kalış süreleri kaydettik. Yoğun bakımda kalış süresince oligürisi ve belirgin kreatinin artışı olmayanlar non-akut böbrek yetmezliği (böbrek yetmezliği olmayanlar), oligüri veya kreatinin artışı olan hastalar akut böbrek yetmezliği grubu olarak tanımlanıp, saatlik çıkardığı idrar miktarı ve kreatinin artış düzeyine göre RIFLE skoru değerlendirildi; R=Risk, I=Injury ve F=Failure olmak üzere üç gruba ayrıldı. Çalışmaya dahil edilen bütün hastalar iki haftalık süre içindeki en yüksek RIFLE skoruna göre sınıflandırıldılar. Hastaların % 39,2' sini böbrek yetmezliği gelişen grup, % 60,8' ini ise böbrek yetmezliği gelişmeyen grup oluşturuyordu. Böbrek yetmezliği gelişen grubu ise % 21,3 (n=107) R grubu, % 12,4 (n=62) I grubu ve % 5,6 (n=28) F grubu oluşturmaktaydı. Hastalarda böbrek yetmezliği gelişme ihtimalinin ileri yaş, kısa boy, aşırı kilo, kronik hastalık varlığı ve yoğun bakımda uzun süre kalma ile arttığını saptadık. Ayrıca böbrek yetmezliği gelişenlerde biyokimyasal parametrelerden üre, kreatinin ve kan HCO3- düzeyinin daha yüksek; kolesterol, albumin ve prealbuminin düzeylerinin daha düşük olduğunu, triceps kalınlığının etkili olmadığını saptadık. Böbrek yetmezliği gelişen hastaların yoğun bakımda kalış süresi uzamakta ve mortalite oranları artmaktadır. Sonuç olarak; özellikle yoğun bakıma yatan hastalarda ileri yaş, aşırı kilolu, kronik hastalığı olan, kolesterol, albumin ve prealbumin düzeyleri düşük, üre, kreatinin ve bikarbonat düzeyleri yüksek olan hastalarda böbrek yetmezliği gelişme oranının daha yüksek olduğunu ve bu hastaların böbrek yetmezlği gelişim açısından takip edilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Anahtar kelimeler: Akut böbrek yetmezliği, yoğun bakım, RIFLE (Risk, Injury, Failure, Loss, End Stage), mortalite, biyokimyasal parametreler, bel çevresi