EDİRNE İL MERKEZİNDE AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİNE BAŞVURAN HASTALARIN İLAÇ KULLANIM DAVRANIŞLARININ ARAŞTIRILMASI


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLNAR NEPESOVA

Danışman: SERDAR ÖZTORA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Edirne ilinde akılcı ilaç kullanımında son belirleyici olan bireylerin ilaç kullanımı ile ilgili tutumlarının belirlenmesini amaçladığımız çalışmamız Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'nda gerçekleştirilecektir. Edirne İl merkezinde bulunan 19 aile sağlığı merkezine 1 haftalık sürede aile sağlığı merkezine başvuran 6133 hastadan %36,8'nin (n=1781) anket doldurmayı kabul ederek çalışmamıza dahil edildi. Hastalara 38 sorudan oluşan anket uygulandı. Çalışmaya 18 yaş üstü, anket doldurarak katılmayı kabul eden hastalar dahil edildi. İletişimi engelleyecek bir problemi bulunanlar ve çalışmaya katılmayı kabul etmeyenler çalışma dışı bırakıldı. Anketler hastalarla yüzyüze görüşülerek dolduruldu. Toplanan anketlerin analizleri bilgisayar ortamında gerçekleştirildi. Hastalara doktora danışmadan ilaç kullanıp kullanmadıkları sorulduğunda;; %52,5'inin doktora danışmadan ilaç kullanmadığı %47,8'inin ise doktora danışmadan ilaç kullandığı, cinsiyete göre ilaç kullanma durumları bakımından anlamlı farkın olmadığı, iş durumlarına göre en sıklıkla öğrenciler (%50,7) en düşük oranda ise emeklilerin (%22,9) doktora danışmadan ilaç kullanandığı, yüksek gelir grubunda düşük gelir grubuna göre daha fazla doktora danışmadan ilaç kullanımı olduğu, eğitim durumlarına göre;; en yüksek oranda lisans/doktora mezunlarının (%60,3), en düşük oranda ise ilköğretim mezunlarının (%29,9) doktora danışmadan ilaç kullandığı bulundu. Sonuç olarak;; hastaların önemli bir bölümü akılcı olmayan ilaç kullanımı davranışında bulunuyorlardı. Öğrenci ve eğitim düzeyi yüksek olanların daha fazla olumsuz davranış sergilediği belirlenmiştir. Gerek doktor tavsiyesi olmadan, gerekse hekimin reçete ettiği ilaçların eksik alınması, uygun olmayan süre ve dozlarda kullanılması akılcı ilaç kullanımında önemli sorunlar oluşturmaktadır. Hekimlerin hastalara hastalıkları ve reçete ettikleri ilaçlar hakkında bilgi vermeleri, tedaviye bağlılığı ve tedaviden yarar sağlamayı arttıracaktır. Eczacıların ise reçete edilen ilacın kullanım şekli, dozu ve süresi hakkında hastaları bilgilendirmeleri hastaların kullanım hatalarını azaltacaktır. Medya ve diğer iletişim araçlarının kullanımıyla akılcı ilaç kullanımı konusunda halk bilinçlendirilmelidir. Ayrıca ilaç kullanım eğitimlerinin erken yaşlarda okul müfredatlarına dahil edilmesi önemli bir yaklaşım olacaktır.