Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi doktorlarında tükenmişlik ve evcil hayvan sahiplenme ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYÇA YILMAZ
Danışman: ÖNDER SEZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi doktorlarında tükenmişlik ve evcil hayvan sahiplenme ilişkisinin araştırıldığı çalışmamıza gönüllü olarak farklı unvan ve branşlarda 240 hekim katılmıştır. Katılımcılardan sosyodemografik veri formu, Lexington Evcil Hayvanlara Bağlanma Ölçeği (LEHBÖ) ve Maslach Tükenmişlik Envanteri (MTE)'nin olduğu anket yardımıyla veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U testi, Kruskall Wallis Testi, Spearman Korelasyon Testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların %54,2'si (n=130) kadın, %45,8'i (n=110) erkektir. Katılımcıların yaş ortalamaları 31,78,5 (min=24, max=66) yıl olarak saptanmıştır. MTE yönünden medeni durum, kiminle yaşadığı, çocuk sahibi olma durumu, ünvan, sigara ve alkol kullanım durumuna göre anlamlı farklılıklar saptanmıştır. LEHBÖ yönünden cinsiyet, medeni durum, kiminle yaşadığı, çocuk sahibi olma durumu, alkol ve sigara kullanım durumuna göre anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Araştırma sonuçları, cinsiyetin tükenmişlik üzerinde bir etkisi olmadığını, evliliğin tükenmişlik üzerinde azaltıcı bir etkisi olduğunu göstermiştir. Bu bulgu, eş desteğinin stres ve tükenmişlikle başa çıkmada önemli bir faktör olduğunu işaret etmektedir. Ayrıca, tek başına yaşamanın duyarsızlaşma üzerindeki olumsuz etkisi, sosyal ilişkilerin psikolojik sağlık üzerindeki önemini vurgulamaktadır. Çocuk sahibi olmanın da tükenmişlik üzerinde olumlu etkileri olduğu belirlenmiştir; bu da aile yapısının ve sorumlulukların bireylerin tükenmişliği üzerinde pozitif etkileri olabileceğini göstermiştir. Ekonomik ve profesyonel faktörlerin, özellikle gelir durumu ve mesleki branşın, tükenmişlik üzerinde doğrudan bir etkisi olmadığı görülmüştür. Bu durum, tükenmişliğin daha çok kişisel ve sosyal faktörlerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Sigara ve alkol kullanımının tükenmişlikle bağlantılı bazı altboyutlar üzerinde etkili olduğu saptanmış, bu da kötü alışkanlıkların tükenmişlik ile bağlantısını ortaya koymuştur. Evcil hayvan sahipliğinin ise tükenmişlik üzerinde doğrudan bir etkisi saptanmamıştır. Literatürde farklı sonuçlara ulaşan çalışmalar nedeniyle daha büyük örneklem ve meslek gruplarında bu durumu araştıran çalışmalara ihtiyaç vardır. Sonuç olarak, bu çalışma, tükenmişlikle mücadelede bireysel ve sosyal faktörlerin önemini vurgulamakta ve sağlık profesyonellerinin tükenmişlik düzeylerini azaltmaya yönelik müdahalelerin tasarımında bu faktörlerin dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. Sosyal destek, iş-yaşam dengesi ve sağlıklı yaşam tarzı seçimleri, tükenmişliği azaltmada kritik öneme sahiptir. Bu bulgular, sağlık sektöründe çalışanların sağlığını korumak ve geliştirmek için kapsamlı stratejiler geliştirilmesine katkıda bulunabilir. Anahtar kelimeler: tükenmişlik, evcil hayvanlar, doktorlar