Üniversite kampüslerinin sürdürülebilirlik özelliklerinin incelenmesi: Trakya Üniversitesi Balkan Yerleşkesi örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞBA DARENDELİOĞLU

Danışman: ESMA MIHLAYANLAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

19. yüzyıldan bu yana sanayileşme ve kentleşmenin hızla artmasıyla birlikte sürdürülebilirlik kavramı gitgide önem kazanmış, mimaride de sürdürülebilir mimari tasarım çözümleri kendini göstermeye başlamıştır. Üniversite yerleşkeleri eğitim, araştırma, barınma, yeme-içme, spor, yönetim, kültürel, kütüphane, sağlık ve sosyal birimlere ait açık ve kapalı mekanlardan, sirkülasyon alanlarından ve yeşil alanlardan oluşan küçük kentsel bir birimdir. Yerleşkelerin bu özelliği nedeniyle sürdürülebilirlik özelliklerinin makro ölçekte yerleşkeyi, mikro ölçekteyse binayı inceleme olanağı sağlamaktadır. Gün içinde farklı kullanımlara bağlı olarak gerçekleşen kaynak kullanımı üniversitelerde sürdürülebilirlik konusunu fazlasıyla öne çıkarmıştır. Bu durum enerjinin etkin kullanımı ve yenilenebilir enerji kullanımı, materyal kullanımı, su kullanımı, iç ortam kalitesi ve arazi kullanımı gibi konuları sürdürülebilir mimari tasarımda dikkat edilmesi gereken en önemli unsurlar haline getirmiştir. Tez çalışması beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırma problemi, çalışmanın amacı, önemi, yöntemi, kapsamı ve sınırlılıkları açıklanmaktadır. İkinci bölümde, sürdürülebilirlik, yerleşke, üniversite, sürdürülebilir yerleşke kavramlarının literatür bilgileri açıklanmış üniversite yerleşkelerinde sürdürülebilirliğin önemi vurgulanmıştır. Türkiye'de ve dünyadaki sürdürülebilir yerleşke örnekleri incelenmiştir. Bu yerleşkelerin sürdürülebilirlik adına yapmış oldukları çalışmalar örnekleriyle birlikte tablo haline getirilmiştir. Üçüncü bölümde dünyada yaygın olarak kullanılan yeşil bina sertifika ve değerlendirme sistemleri açıklanarak yorumlanmıştır. Daha sonra LEED ve BREEAM sistemleri incelenmiş ve bu sistemler altlık olarak kullanılarak bu çalışmada kullanılmak üzere özgün sürdürülebilirlik kriterleri oluşturulmuştur. Çalışmanın dördüncü bölümü alan çalışmasından oluşmaktadır. Öncelikle Balkan Yerleşkesi Edirne İli bağlamında incelenmiştir. Daha sonra yerleşke ve yerleşkeyi oluşturan birimler özgün sürdürülebilirlik kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Ardından Balkan Yerleşkesinde bulunan farklı dönemlerde inşa edilmiş olan iki bina örneklem olarak seçilerek seçilen binaların enerji performansları incelenmiştir. Son olarak kullanıcı görüşlerini belirlemek amacıyla da bir anket uygulanmıştır. Elde edilen tüm veriler ve bulgular sonuç bölümünde değerlendirilmiştir.