Gastrointestinal transit üzerine opioid ilaçların etkilerinde nitrik oksitin rolü

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2000

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RECEP TUNCEL

Danışman: AHMET ULUGÖL

Özet:

7. ÖZET Nitrik Oksit bilindiği gibi endotel'den salgılanan, santral ve periferik sinir sisteminde önemli roller oynayan ve iltihabi durumlarda da sentez ve salınımı artan, vazodilatör etkili önemli bir endojen moleküldür. Bu maddenin gastrointestinal transit üzerine ne derecede etkili olduğunu ve gastrointestinal transiti oldukça yavaşlatan opioid ilaçların etkisini nasıl ve ne yönde değiştirdiğini araştırmayı amaçladık. Deneyimizde 13 grup ve her grupta 6 adet olmak üzere 190 + 30 gr. ağırlığında Wistar cinsi, toplam 78 dişi sıçan kullanıldı. Kontrol grubuna sadece aktif kömür; 2, 3 ve 4. gruba, 0.4, 2, ve 10 mg/kg dozlarında loperamid; 5, 6 ve 7. gruba 1, 5, ve 10 mg/kg dozlarında morfin; 8, 9, 10 ve 11. gruba, 0.4, 2, 10 ve 50 mg/kg dozlarında bir NOS inhibitörü olan L-NAME verildi. Morfin, loperamid ve L-NAME incebarsak transitini azalttı. Transiti en az inhibe eden 0.4 mg/kg L-NAME'i önce uygulayarak 12. gruba 10 mg/kg'lık loperamid, 13. gruba 5 mg/kg morfin birlikte verildi. Böylece NO'nun opioidlerin konstipasyon yapıcı etkisindeki rolü araştırıldı. 0.4 mg/kg dozundaki L-NAME'in kısmen de olsa opioidlerin oluşturduğu konstipasyonu engellediği görülmüştür. Bu çalışmada, opioidlerin etkilerini, kısmen, NO salınımını artırarak oluşturduğu, NO'nun gastrointestinal transitte de rol oynayan önemli bir nöromediyatör olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: gastrointestinal transit, morfin, loperamid, nitrik oksit 40