Paris Ekolü ve bir kadın sanatçı Fahr-el-Nissa Zeid


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, RESİM ANASANAT DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEYİDE AYDEMİR

Danışman: BAYBORA TEMEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sanat çizgisinde Batı'yı örnek alan Türk Resim Sanatı, Osmanlı'nın son döneminden itibaren Paris'i sanatın merkezi olarak görmekteydi. Ancak, Avrupa yolunu tutan kuşaklar dönemin sanatını benimseyemedikleri için, birkaç yıl geriden takip etmişlerdir. İkinci Dünya Savaşı'nın ardından özel resim atölyeleri ve özgür sanat atmosferiyle bir kez daha merkez konumuna gelen Paris, birçok ulustan gelen sanatçılara kucak açmıştır. Galericiler, eleştirmenler ve koleksiyonerlerden önemli ölçüde destek gören sanatçılar, soyut anlamda resimler üretmişlerdir. 1910 ve 1930 yıllarında Paris'e yerleşmiş, modern sanat uygulayan sanatçılar Ecole de Paris (Paris Ekolü) adı altında değerlendirilirken, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra gelişmekte olan lirik-lekesel soyut sanatla uğraşan yerli ve yabancı sanatçıları belirtmek için Nouvelle Ecole de Paris (Yeni Paris Ekolü) terimi yaygınlaşmıştır. Tam da bu oluşum çizgisi içinde yer almış, Türk sanatçılarımızdan Nejad Devrim, Selim Turan, Mübin Orhon, Albert Bitran, Hakkı Anlı ve kadın sanatçımız Fahrelnissa Zeid, Türkiye'nin Paris kanadını temsil etmişlerdir. 1945-1960 yılları arasında bu çok uluslu yapıda yer almak için Paris'e yerleşen Türk sanatçılarımız, Paris'in kültürel ortamında güçlü bağlar kurmuş, özgün soyut çalışmalarda bulunmuşlardır. Eş zamanlı yürütülen bu çalışmalar, Türk sanatı adına modernleşme süreci içerisinde incelendiğinde, sanatçılarımızın dönemsel tecrübelerini ortaya koymaktadır. Ayrıca Paris'te sergilere katılım gösteren az sayıda kadın sanatçılardan olan Fahrelnissa Zeid, birçok ülkede devasa boyutta eserleriyle sergiler açarak, uluslararası anlamda başarı sağlamıştır. Bu anlamda, soyut sanatın gelişiminde etkili olan sanatçılarımızın Türk sanatı adına araştırılması başarılarının ön plana çıkarılması önem kazanmaktadır.