Bipolar bozukluk manik epizod'un aktigrafik yöntemle izlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜGE YAŞAR KOCATAŞ
Danışman: OKAN ÇALIYURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bipolar bozukluk yaygın, yetiyitimine neden olan, ciddi ve kronik seyirli bir duygudurum bozukluğudur. Bipolar bozukluk sıklıkla uyku, aktivite ve sirkadiyen ritimde bozulmaların eşlik ettiği mani, hipomani ve depresyon dönemleriyle karakterizedir. Azalmış uyku ihtiyacı beraberinde uykusuzluk ve aktivitede artış manik dönemin en sık görülen semptomlarındandır. Psikomotor aktivite ve uyku bipolar bozuklukta klinisyen tarafından öznel olarak değerlendirilebilse de, günümüzde nesnel görüntüleme ve kayıt yöntemleri semptomların şiddeti, tedavi takibi ve atak başlangıcını farkedebilmek için öne çıkmaktadır. Bu yöntemler arasında aktigrafi gittikçe artan sıklıktaki kullanımı ile birçok araştırmaya konu olmaktadır. Bu araştırmada bipolar bozukluk manik dönem hastalarının aktivite ve uyku düzeni aktigrafi ile kaydedilerek manik semptomların seyri ve tedavi etkinliğinin aktigrafi ile değerlendirmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Servisi'nde yatan DSM-5'e göre bipolar bozukluk manik dönem tanı ölçütlerini karşılayan 32 hasta dahil edilmiştir. Hastalığın klinik seyri günlük uygulanan Young Mani Derecelendirme Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Eş zamanlı olarak hastalar aktigrafı dominant olmayan el bileğinde yedi gün süresince taşımışlardır, böylece aktivite sayısı, aktivite süresi, dinlenme süresi, uyku süresi ortalamaları, toplam uyku zamanı, uyku latansı, uyku etkinliği kaydı yapılmıştır. Sonuçlar bilgisayara aktarılarak aktigrafın yazılım programıyla değerlendirilmiştir. Araştırmamızda hastaların Young Mani Derecelendirme Ölçeği puanları azalmış olarak bulunmuştur. Aktivite sayısı ve süresi, uyku ve dinlenme süresi, uyku latansı ve etkinliği değişimi istatistiksel olarak farklı bulunmamıştır. Hastalarda Young Mani Derecelendirme Ölçeği puanları ve aktigrafik veriler ilişkili bulunmamıştır. Cinsiyetler arasında veriler karşılaştırıldığında Young Mani Derecelendirme Ölçeği puanları ve aktigrafik veriler benzer bulunmuştur. Erkek hastalarda aktivite sayısı ortalaması anlamlı olarak azalmıştır, diğer aktigrafik verilerde kadın ve erkeklerde anlamlı bir değişim bulunmamıştır. Erkeklerde Young Mani Derecelendirme Ölçeği puanları ve aktivite sayısı üç gün ilişkili bulunmuştur. Erkeklerin Young Mani Derecelendirme Ölçeği puan azalma eğilimi kadınlardan fazla ve istatistiksel olarak anlamlı farklı bulunmuştur. Hastalık süresi 10 yıldan uzun olan bireyler ile kısa olan bireylerin Young Mani Derecelendirme Ölçeği puanları, uyku başlangıcı sonrası uyanıklık süresi, dinlenme, uyku ve aktivite süreleri bazı günler anlamlı olarak farklı saptanmıştır. Toplam uyku zamanı, hastalık süresi kısa olan grupta diğer gruba göre anlamlı olarak uzun bulunmuştur. Hastalar yaşlarına, psikotik belirtiye, vücut kitle indekslerine, duygudurum düzenleyici ve benzodiazepin kullanmalarına göre değerlendirildiğinde, bu parametrelerin aktigrafik verilere etkisi gözlenmemiştir. Bu araştırma bipolar bozukluk manik dönem hastalarında manik semptomları ve tedavi etkinliğini, aktivite ve uyku parametreleriyle aktigrafi aracılığıyla değerlendirmiştir. Yedi günlük süreçte aktigrafik parametrelerin değişimi benzer bulunmuş ve Young Mani Derecelendirme Ölçeği puanlarıyla parametreler arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.