Çok yapraklı kolimatör bulunan lineer akseleratör cihazlarında açık alanlar ve kama filtreli alanlar için alan dışı doz farklılıklarının araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SUAT ÇAKINA
Danışman: VUSLAT YÜRÜT ÇALOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Radyoterapide, ışın alanının geometrik sınırları dışındaki çevredeki normal yapıları etkileyen doz miktarı klinik açıdan önemlidir. Primer ışın alanı dışında kritik organlara ait radyasyon dozları, tedaviden önce değerlendirilmeli ve gerektiğinde düşürülmelidir. Bu çalışmadaki amacımız kliniğimizde kullanılan çok yapraklı kolimatör esaslı iki lineer akseleratör cihazında (Elekta Synergy ve Varian 2100 C/D) açık ve kama filtreli alanlarda periferik dozları ölçerek, tedavi planlama sisteminden hesaplanan değerlerle karşılaştırmaktır. Periferik doz ölçümleri 6, 15 ve 18 MV foton enerjilerinde, su eşdeğeri katı fantomlar üzerinde 0.6 cc iyon odası ve Gafkromik film kullanılarak gerçekleştirildi. Ölçümler 5x5, 10x10 ve 15x15 cm alanlarda, kaynak yüzey mesafesi 100 cm olacak şekilde, farklı derinliklerde (dmax derinliğinde ve yüzeyden 5 cm ve 10 cm derinliklerde) ve alan kenarından lateralde maksimum 30 cm uzaklığa kadar her 5 cm'de (0, 5, 10, 15, 20, 25 ve 30 cm) yapıldı. Periferik doz ölçümleri açık alanlar yanında 15o, 30o, 45o ve 60o kama filtreli alanlarda dinamik, motorize veya hard kama filtre kullanılarak yapıldı. Bütün ışınlamalar cihazın gantry ve kolimatör açıları 0o'de ve cihazın ışın aksı katı fantoma dik olacak şekilde yapıldı. Elde edilen ölçümler her bir cihaz için ilgili tedavi planlama sisteminde hesaplanan değerler ile karşılaştırıldı. Çalışmamızda yaptığımız doz ölçümlerine göre periferik doz alan kenarından uzaklaştıkça eksponansiyel olarak azalmakta, alan boyutu artışı ile artmaktadır. Açık alanlarda foton enerjisi artıkça periferik doz artarken, kama filtreli alanlarda enerji artıkça azalmaktadır. Ayrıca aynı enerjide ve aynı alanda kama filtre açısı arttıkça, periferik doz da artmaktadır. Çalışmamızda periferik dozun alan boyutunun, ölçüm yapılan derinliğin, foton enerjisinin ve kullanılan kama filtresi türü ile açısının bir fonksiyonu olduğu sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: periferik doz, kama filtre, dozimetri, tedavi planlama sistemi