Çocuklar için uyku bozuklukları ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERAY AĞCA BİLMENOĞLU
Danışman: IŞIK GÖRKER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızda Sleep Disturbance Scale for Children (SDSC) isimli ölçeğin Türkçe'de geçerlilik ve güvenilirliği değerlendirilmiştir. Ölçek çeviri-tekrar çeviri ve içerik geçerlilik analizi uygulanarak Türkçeleştirilmiştir. Edirne il merkezinde bulunan, yaşları 6-16 arasında değişen, toplamda 1903 öğrencinin ebeveynleri çalışmaya alınmıştır. Çalışmaya alınan ebeveynlere sosyodemografik veri formu, Çocuklar için Uyku Bozuklukları Ölçeği (ÇUBÖ), Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi (ÇUAA) uygulanmıştır. Ölçeğin güvenilirlik ve geçerliliğini değerlendirmek üzere iç tutarlılık analizi, korelasyon analizi, test-tekrar test analizi, karşılaştırılabilir formlar analizi, doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. İç tutarlılığı yüksek düzeyde saptanmıştır (Cronbach α=0,84). Test-tekrar test güvenilirliğinin yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır (r=0,79, p=0,000). ÇUBÖ'nün toplam puanı ile ÇUAA'nın toplam puan korelasyonları 0,62 olarak saptanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre Türkçe ölçeğin, orijinal ölçeğin modeli ile uyumlu olduğu görülmüştür. Goodness of Fit Index (GFI) değeri 0.921 olarak saptanmıştır. Ölçeğin ortalama toplam puanı 36,75±8,54'tür. Ölçeğin kesme puanı olan 39 değerinin üzerinde olan 607 (%31,9) çocukta uyku sorunu saptanmıştır. T-skorlar hesaplanılarak yapılan değerlendirmede T-skoru >70 olanlar %4,15 oranında, alt ölçeklerden en sık %5,15 oranıyla uykuda aşırı terleme bozukluğu, en az %3,73 oranıyla uykudan uyanma bozuklukları saptanmıştır. Cinsiyete göre karşılaştırıldığında aşırı uykululuk bozukluğu kızlarda daha fazlayken, uykuda aşırı terlemenin erkeklerde daha fazla olduğu görülmüştür. Eğitim düzeyi yüksek ailelerin puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, ebeveyn geri bildirimine dayalı olan ÇUBÖ'nün, uyku bozukluğu semptomlarını sorgulamada kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu göstermiştir.