Çocukluk Çağı Akut Lenfoblastik Lösemi tanısı ile izlenen olgularımızda tedavinin erken ve geç yan etkilerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA CEVHER ÜNYILMAZ
Danışman: TUBA EREN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akut lenfoblastik lösemi; öncül lenfoblast hücrelerinin anormal biçimde hızla çoğalması ve kemik iliğinde normal hematopoezin engellemesiyle karakterize olan, çocukluk çağının en sık görülen malign hastalığıdır. Tedavi protokollerinde gelişmeler sonucunda; beş yıllık sağ kalım oranı %80-90 civarına ulaşmıştır. Sağkalım oranı en yüksek çocukluk kanseri olması sebebiyle; bu yoğun ve ağır tedavi protokolleri, erken ve geç ciddi yan etkileri de beraberinde getirmiştir. Bu çalışma; akut lenfoblastik lösemi tedavisi alan ve tedavisini bitirmiş olan hastaların, tedaviye bağlı yan etkiler açısından değerlendirilmesi ve yaşamlarının geri kalanında tedavi yan etkileri açısından multidisipliner yaklaşımın nasıl olacağı ile ilgili geriye dönük veriler elde edilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmamızda 01/01/2015-01/01/2023 tarihlerinde Edirne Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Kliniği'nde akut lenfoblastik lösemi tedavisini alan 0-18 yaş hasta grubu üzerinde yapılmıştır. 106 hastanın verileri retrospektif olarak taranarak lösemi alt tipi, tanı yaşı, cinsiyet, başlangıç yakınmaları, fizik muayene bulguları, tanı anı hemogram bulguları, sitogenetik analizleri, tedaviye bağlı erken ve geç yan etkiler ve relaps, kemik iliği transplantasyonu ve sağkalım oranları değerlendirilmiştir. Çalışmamıza dahil edilen 106 akut lenfoblastik lösemi hastasının 59'u (%55.7) erkek, 47'si (%44.3) kızdı. Hastaların ortalama tanı yaşı 6.35 yıl olarak bulundu. Başvuru anındaki lökosit sayısı %72,6 hastada 20000 mm3'ten azdı. Trombosit sayısı %53.8 hastada 50000 mm3'ün altında iken, hemoglobin düzeyi %51,9 hastada 8 g/dl'nin altında bulundu. En sık başvuru yakınması ateş (%32.1), en sık fizik muayene bulgusu % 47.2 ile splenomegali idi. Hastaların %55.3'ü düşük risk grubuna girdi. Cinsiyete göre risk gruplarında farklılaşma görülmedi. Beş yıllık sağkalım orası %92 saptandı. Sağkalım oranları ve relaps oranlarında cinsiyete göre anlamlı bir fark bulunmadı. Hastaların hepsinde ALL BFM 2009 kemoterapi protokolü uygulandı. Yan etkiler açısından değerlendirildiğinde; en sık görülen erken yan etkilerin oral mukozit, saç dökülmesi, nötropeni, trombositopeni olduğu görüldü. En sık görülen yan etkilerin ise; osteoporoz, avasküler nekroz olduğu görüldü. Yüksek risk grubunda olan hastalarda geç yan etkilerin daha fazla gözlendiği saptandı. Sonuç olarak çalışmamızda kliniğimizde tedavi edilen hastaların demografik özellikleri, klinik bulguları ve tedavi sonrası görülen erken ve geç yan etkiler literatürdeki diğer çalışmalarla benzer sonuçlar vermiştir. Literatürle benzer olarak; yüksek riskli sınıfına dahil olan, relaps gözlenen ve bu nedenle daha uzun ve ağır protokol rejimlerine geç hastalarda yan etki potansiyelinin daha fazla olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Akut lenfoblastik lösemi, Tedavi, Yan etkiler, Çocukluk