Tip 1 solunum yetmezliğinde yüksek akımlı nazal oksijen tedavisi başarısının ROX indeksi, alveoloarteryal oksijen gradiyenti ve HACOR skoru ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA TEMEL
Danışman: PERVİN HANCI YILMAZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmada hipoksemik solunum yetmezliği nedeniyle yüksek akımlı nazal oksijen tedavisi gören hastalarda, 0. ve 12. saatteki ROX indeksi, HACOR skoru ve alveoloarteryal oksijen gradiyentinin erken dönemde tedavi başarısını öngörme yeteneği ve bu skorlardaki dinamik değişimlerin tedavi başarısıyla ilişkisi incelenmiştir. Mart 2023-Ocak 2025 tarihleri arasında yüksek akımlı nazal oksijen tedavisi uygulanan 75 hastayla prospektif, gözlemsel bir çalışma yapıldı. Hastaların demografik bilgileri, özgeçmişleri, başvuru anındaki klinik ve laboratuvar verileri kaydedilerek 0. ve 12. saatlerde ROX indeksi, HACOR skoru ve alveoloarteryal oksijen gradiyenti hesaplandı. İlk 48 saatteki başarı durumları; yoğun bakım ve hastane yatış süreleri; yoğun bakım, hastane ve 28 günlük mortaliteleri kaydedildi. Çalışmada erken dönemde 57 hastada tedavi başarılıyken, 18 hastada başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Tedavi başarısızlığını öngörmede en güçlü belirtecin 12. saatteki HACOR skoru olduğu saptandı (p=0,002; eğri altındaki alan:0,768). HACOR skoru için kesim değeri ≥5 alındığında duyarlılık %61,5; özgüllük %82,5 olarak bulundu. Hesaplanan HACOR skor değişimi (ΔHACOR=0.saat-12.saat) değerlendirildiğinde, başarılı grup ve başarısız grupta anlamlı fark izlendi (3[1,5-5,0] vs. 1[-3-3]; p=0,02). 0 ve 12. Saatlerde hesaplanan ROX indekslerinde gruplar arası anlamlı fark saptanmamakla birlikte; alt grup analizinde başarılı grupta tedavi başlangıcına göre 12.saatte ROX indeksi anlamlı artış gösterdi (4,89[4,22-5,98]) vs. 9,56[7,88-11,61]; Z:-6,5, p<0.001) Başarısız grupta da anlamlı artış izlendi (4,88[3,43-6,12] vs. 8,65[5,27-10,8]; Z:-3.10 p<0,001). Hesaplanan ROX indeksi değişimi (ΔROX=0.saat-12.saat) değerlendirildiğinde, başarılı ve başarısız gruplar arasında anlamlı fark saptandı (-4,48[-8,8- -2,90] vs. -2,78[-5,9 - -0,62]; p=0,04). Dinamik olarak izlenen ROX ve özellikle HACOR skorlarının yüksek akımlı nazal oksijen tedavisi başarısını öngörme gücü yüksek olup skorların takipteki değişimlerine de odaklanılması klinik karar alma süreçlerini iyileştirebilir. Anahtar kelimeler: hipoksemik solunum yetmezliği, yüksek akımlı nazal kanül, rox indeksi, hacor skoru