Orta riskli pulmoner emboli hastalarında klinik skorlamaların trombolitik tedavi uygulama kararı üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANSIN ERER
Danışman: İLKER YILMAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Orta riskli (submasif) pulmoner emboli, akut pulmoner embolinin tedavi seçiminde tartışmalı grubu oluşturmaktadır. Orta riskli grubu oluşturan hastaların hemodinamisi stabildir. Sağ ventrikül yetmezlik bulguları ve/veya kardiyak biyobelirteç yüksekliğinin varlığına göre orta-düşük ve orta-yüksek risk grubu olarak ayrılmaktadır. Orta yüksek risk grubundaki hastalar masif emboli tablosuna ilerleyebileceğinden yakın hemodinami takibi yapılması gerekir. Hemodinaminin bozulması durumunda bu hastalara reperfüzyon tedavisi uygulanmalıdır. Normotansif seyreden fakat klinik stabil olmayan hastalar da reperfüzyon tedavisi için değerlendirilmektedir. Çalışmamıza Kasım 2022-Aralık 2024 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastenesi Göğüs Hastalıkları kliniğine yatmış olan ve orta riskli pulmoner emboli tanısı alan 43 hasta dahil edilmiş ve prospektif olarak değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan hastaların 35'i (%81,4) orta-yüksek riskli, sekizi (%18,6) orta-düşük riskli pulmoner emboli hastasıydı. Hastalarımızın 10'una (%23,3) trombolitik tedavi uygulanmıştır. Üç hastaya tam doz, beş hastaya yarı doz, iki hastaya katater aracılı trombolitik tedavi uygulanmıştır. Trombolitik uygulanan hastalarda tanı olasılığını ve mortalite riskini değerlendiren Wells, basitleştirilmiş Wells, modifiye Geneva, basitleştirilmiş Geneva, Pulmoner Emboli Şiddet İndeksi, basitleştirilmiş Pulmoner Emboli Şiddet İndeksi ve Bova skorları trombolitik uygulanmayan hastalarla karşılaştırıldı, istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Laboratuvar parametrelerinden troponin I ve fibrinojen değerlerinde iki grup arasında anlamlı fark izlendi (p<0.05). Kanama riskini değerlendiren skorlamalar için anlamlı fark bulunmadı (p<0.05). Çalışmamızın sonuçlarına bakıldığında klinik skorlamalar tanı aşamasında faydalı olsa da tedavi üzerine etkinliği bilinmemektedir, bu konuda daha fazla ve kapsamlı çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: klinik skorlamalar, orta riskli pulmoner emboli, risk değerlendirmesi, submasif emboli, trombolitik tedavi