Hak dini Kur'an dili ve Kur'an yolu tefsirlerinde nesh meselesine yaklaşımlar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CELALETTİN ALKAN

Danışman: MUSTAFA ŞENTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tefsir usulünün kadim konularından biri olan ve etrafında birçok tartışmalar yapılan nesh konusu, tefsir ilminin en problematik konularından bir tanesidir. Bununla birlikte bu konu halen akademik dünyada gündemdeki yerini korumakta ve hakkında çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Bu durum da gün geçtikçe nesh hakkında farklı anlayış biçimlerinin ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Biz bu çalışmamızda Türkiye'de cumhuriyet sonrasında kaleme alınmış, yazılışlarının arasında 65 yıl bulunan ve her ikisi de Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından hazırlatılan "Hak Dini Kur'an Dili" ve "Kur'an Yolu Türkçe Meal ve Tefsir" adlı eserlerde bu meseleye yaklaşımlardaki ortak ve farklı noktaları müelliflerin değerlendirmelerinden yola çıkarak, karşılaştırmalı bir metotla ortaya koymaya çalıştık. Böylece bu iki eser özelinde ülkemizde nesh meselesine yaklaşımların zamanla uğradığı değişimi tespit etmeye gayret ettik. Tezimiz bir giriş, üç ana bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde "Hak Dini Kur'an Dili" ve "Kur'an Yolu" adlı tefsirler tanıtılmıştır. Bunun ardından ilk bölümde neshin tefsir literatüründeki yerine değinilmiş, ikinci bölümde her iki eserde nesh meselesine teorik yaklaşımlara ve bu bağlamda müelliflerin nesh tanımlamalarına yer verilmiştir. Son bölümde ise her iki eserde neshe konu olan ayetler tek tek incelemeye tabi tutularak müelliflerin değerlendirmeleri kaydedilmiştir. Sonuç kısmında ise ortaya çıkan neticeler toplu bir şekilde sunulmuştur. Anahtar Kelimler: Kur'an, Tefsir, Nesh, Nâsih, Mensûh, Vasiyet, Tebdîl, Tahsîs, Beyân, Elmalılı, Kur'an Yolu.