Fiziksel aktivite temelli oyunların kaynaştırma/bütünleştirme öğrencilerinin sosyal beceri ve sosyal kabulüne etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, ENGELLİ ÇALIŞMALARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSMET ALTAY SÜPÜRGECİ

Danışman: AYNUR GICI VATANSEVER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, ilkokul üçüncü sınıfta öğrenim gören tipik gelişim gösteren çocuklar ile kaynaştırma/bütünleştirme eğitim programına dahil olan özel gereksinimli çocukların akranlarına yönelik sosyal kabul ve sosyal beceri düzeylerini saptamak amacıyla yapılmıştır. Araştırma, yansız atama ile oluşturulmuş 2x2 Solomon Dört Gruplu Deneysel Desene göre tasarlanmıştır. Çalışmanın katılımcı grubunu, Lüleburgaz ilçe merkezindeki ilkokullarda eğitim alan, 31'i deney ve 62'si kontrol grubunda yer alan toplam 93 çocuk (özel gereksinimli ve tipik gelişim gösteren) oluşturmuştur. Uygulama sürecinde, deney grubundaki çocuklara 10 hafta boyunca haftada iki gün olarak "Fiziksel Aktivite Temelli Oyunlar" uygulanmıştır. Araştırmaya katılan kontrol grubundaki çocuklar ise bu süreç içerisinde mevcut eğitim programlarına devam etmişlerdir. Araştırmada veri toplama sürecinde kullanılan yöntem olarak; Bireysel Bilgi Formu, Sosyal Kabul Ölçeği, Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği, Akran Derecelendirme Ölçeği, Öğretmenlere Yönelik Geçerlilik Formu ve Çocuklara Yönelik Oyun Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Verilerin analizi (bağımsız, bağımlı) t testi, ANOVA ve iki yönlü ANOVA testi kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, "Fiziksel Aktivite Temelli Oyunların" tipik gelişim gösteren ve kaynaştırma/bütünleştirme eğitim programına devam eden öğrencilerin sosyal kabulün artmasında deney1 ve kontrol1 grupları arasında anlamlı bir farka rastlanmıştır. Bu sonuca göre deney1 lehine anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Sosyal Kabul Ölçeği son test puan ortalamaları incelendiğinde deney1 ve deney 2 grupları lehine sosyal kabul düzeyleri daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmış olup, fiziksel aktivite temelli oyunlar uygulanan deney grubundaki öğrencilerin sosyal beceri düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı biçimde arttırdığını göstermiştir. Sosyal beceri gelişiminde özellikle fiziksel aktivite temelli oyunlar ile ön test uygulaması arasındaki etkileşimin belirleyici olduğu, buna karşın ön testin tek başına sınırlı bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.