Kasa invaze mesane kanserinde sigara kullanım miktarının kanser kök hücre özelliklerine etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA OZAN ATAÇER

Danışman: TEVFİK AKTOZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mesane kanseri dünyada en sık teşhis edilen onuncu kanser türüdür. Mesane kanseri tanısı alan hastaların yaklaşık %20'si tanı anında kasa invazedir. Kasa invaze mesane kanseri daha ileri evre ve uzak organ metastazı ile ilişkili olup radikal sistektomi, kemoterapi ve radyoterapi gibi daha agresif tedaviler uygulanmaktadır. Mesane kanserinde sigara kullanımı bilinen ispatlanmış en yaygın risk faktörüdür. Sigaranın mesane mukozasında DNA hasarı oluşturarak tamir mekanizmasında bozukluğa neden olduğu, ayrıca büyüme faktörlerinin de aşırı uyarılıp apoptozu baskılayarak mesanede kanser oluşumunu tetiklediği düşünülmektedir. Sigara kullanımının solid organ kanserlerinde kanser kök hücrelerini uyardığı ve epitelyal mezenkimal dönüşümü tetiklediği düşünülmektedir. Çalışmamızda uygun kriterlere sahip 40 hastayı 30 paket/yıldan az ve fazla sigara kullanımı öyküsüne göre 20 hastadan oluşan iki gruba ayırdık. Bu hastaların parafine gömülü kasa invaze mesane kanseri dokuları kullanılarak doku deparafinizasyonu ve total RNA izolasyonu yapıldı. Elde edilen total RNA'dan komplementer DNA sentezlendi ve gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu ile kanser kök hücre belirteçleri olan CD44, CD133, ALDH1, NANOG, SOX2, OCT 3/4, vimentin, fibronektin, okludin, E-kaderin, N-kaderin, MMP2 ve MMP9'un mRNA düzeyinde gen ifade oranları karşılaştırdık. Sigara kullanım miktarının artmasının CD44, CD133, ALDH1, OCT 3/4, NANOG, N-kaderin, vimentin, fibronektin ve okludinin mRNA düzeyinde ifadesini arttırdığı tespit edildi. Sonuç olarak bu çalışma ile sigara kullanım miktarının kasa invaze mesane kanserinde kanser kök hücrelerininin köklülüğünü etkilediği, kanser kök hücre yüzey membran belirteçleri ve transkripsiyon faktörlerinin mRNA düzeyinde ifadesini arttırdığı ve EMT mekanizmasını etkileyerek mesane kanserinin daha agresif ve metastaza yatkın hale getirdiği görüldü. Anahtar kelimeler: Mesane Kanseri, Sigara, Kanser Kök Hücresi, Epitelyal Mezenkimal Geçiş