Sağlık hizmetlerinde bölgesel eşitsizliklerin analizi ve Türkiye örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYHMUS DEMİR

Danışman: MURAT ÇİFTÇİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sağlık hakkı, temel insan haklarından biridir. Sağlık hizmetlerine herkesin eşit erişim imkânının olması gerekir. Sağlık sistemlerine göre sağlık hizmetlerinden yararlanmada farklılaşma yaşanmaktadır. Ancak en azından aynı ülke içerisindeki coğrafi birimlere göre, sağlık hizmetlerine erişimde eşitliğin olması hedeflenmelidir. Türkiye'de sağlık hizmetleri incelendiğinde, sağlık hizmet unsurlarına göre bölgeler arası dağılımda ciddi farklılaşmaların olduğu görülmektedir. Bazı hizmet unsurlarında çok dengeli dağılım sağlanırken bazılarında ise birkaç bölgede yaşanan yığılmayla birlikte şiddetli bölgesel dengesizliklerin yaşanması söz konusudur. Çalışma kapsamında gerçekleştirilen istatistik uygulamada 2017 yılı için dört gösterge grubunda 103 göstergenin bölgelerarası dağılımı analiz edilmiştir. Sağlık hizmetlerinin bölgeler arası dağılımında en dengeli olan gösterge grubu tıbbi cihazlar gibi sağlık hizmet kaynaklarıdır. Sağlık işgücünün bölgeler arası dağılımı da dengeli bir yapıya sahiptir. Buna karşılık sağlık kurumları ve sağlık hizmet alımlarında bölgeler arası dengesizliğin yüksek olduğu görülmektedir. Gösterge grupları içerisindeki değişkenler açısından da ciddi farklılıklar yaşanabilmektedir. Örneğin; sağlık işgücü grubunda uzman hekimlik alt branşlarında bölgesel eşitsizlik şiddeti diğer personel dağılımına göre fazladır. Sağlık kurumları alt grubundaki yoğun bakım yataklarında diğer göstergelere göre dengesiz dağılım şiddeti fazladır. Sağlık hizmet alımı grubunda ise ameliyatlarda bölgesel dağılım dengesizliğinin şiddeti yüksektir.