Oyun temelli öğrenmenin fen bilimleri dersinde akademik başarıya, özyeterliğe ve tutuma etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEBNEM ÖNAL
Danışman: MURAT ÇELTEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, oyun temelli öğrenmenin fen bilimleri dersi "Madde ve Değişim" ünitesi kapsamında öğrencilerin akademik başarı, özyeterlik ve tutum düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışmanın örneklemini, 2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında Kocaeli ili, Gebze ilçesinde bulunan bir devlet okulunda öğrenim gören 44 5.sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma 2 grup ile gerçekleştirilmiş olup bu gruplardan biri 24 kişiden oluşan deney grubu, diğeri ise 20 kişiden oluşan kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubunda bulunan öğrencilerin fen bilimleri dersi oyun temelli öğrenme uygulamaları ile desteklenirken; kontrol grubunda bulunan öğrencilere oyun uygulamaları dahil edilmemiştir. Çalışmada "öntest sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen" modeli kullanılmıştır. Nicel veri toplama aracı olarak, "Madde ve Değişim Ünitesi Başarı Testi (MDÜBT)", "Fen Bilimleri Dersine Yönelik Tutum Ölçeği (FBDYTÖ)" ve "Fen Bilimleri Dersi Özyeterlik Ölçeği (FBDÖÖ)" her iki grup için öntest sontest olarak uygulanmıştır. Nitel veri toplama aracı olarak ise araştırmacı tarafından hazırlanan "Oyun Temelli Öğrenme Uygulamaları Görüşme Formu (OTÖUGF)" uygulama sonrasında öğrencilere uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen nicel verilerin analizi SPSS 25 (Statistical Package for the Social Science) programı aracılığıyla yapılmıştır. Çalışmada gruplar arasında öğrencilerin öntest sontest fark ve sontest puan analizleri için akademik başarı ve tutum değişkenlerinde istatistiksel olarak farklılığın olup olmadığını tespit etmek amacıyla "Mann Whitney U testi", özyeterlik öntest sontest fark ve sontest puan analizleri için ise "Bağımsız Örneklemler t testi" kullanılmıştır. Grupların kendi içindeki analizlerinde ise normal dağılım gösteren kısımlarda parametrik testlerden "İlişkili Örneklemler t testi", normal dağılım göstermeyen kısımlarda ise "Wilcoxon İşaretli Sıralar testi" kullanılmıştır. Görüşme formundan elde edilen nitel veriler ise araştırmacı tarafından içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Çalışmada elde edilen nicel bulgular sonucunda "Madde ve Değişim" ünitesi kapsamında oyun temelli öğrenme uygulamaları ile desteklenen deney grubunun akademik başarısını artırdığı ancak bu artışın her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık oluşturacak düzeyde olmadığı tespit edilmiştir. Grupların kendi içindeki akademik başarı analizlerinde ise her iki grupta da anlamlı bir farklılık oluştuğu sonucuna varılmıştır. Oyun temelli öğrenme uygulamalarının öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutumlarını artırdığı gözlemlenirken; her iki grup arasındaki karşılaştırmada istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fark oluştuğu görülmüştür. Grupların kendi içindeki tutum analizlerinde deney grubunda anlamlı düzeyde fark oluşurken oyun uygulamalarının dahil edilmediği kontrol grubunda herhangi bir fark oluşmamıştır. Fen bilimleri dersi özyeterlik düzeyleri üzerinde ise hem gruplar arasında hem de grupların kendi içindeki analizlerinde herhangi bir etki oluşturmadığı sonucuna varılmıştır. Nitel bulgular sonucunda ise öğrencilerin çoğunun oyun temelli öğrenme uygulamalarına yönelik olumlu görüşlere sahip olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Oyun temelli fen eğitimi, zeka oyunları, akademik başarı, tutum, özyeterlik