Opiyat bağımlılarının uyku, anksiyete ve depresif özelliklerinin arındırma ve izlem döneminde değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSEYİN ŞİPKA

Danışman: MEHMET ERDAL VARDAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Opiyat bağımlılığı kronik, tekrarlayıcı ve biyopsikososyal bir bozukluktur. Opiyat bağımlılığında opiyattan arındırma dönemi ve opiyat agonist idame tedavisi dönemlerinde uyku kalitelerinde bozulma olduğu ve uyku yapısının farklılık gösterdiği çalışmalarda gösterilmiştir. Ayrıca opiyat bağımlılılarında depresyon veya anksiyete bozukluğu eştanısı olanların olmayanlara göre uyku kaliteleri daha kötü bulunmuştur. Bu çalışmada opiyat bağımlılığı olan bireylerde tedavi öncesi, opiyattan arındırma ve opiyat agonist idame tedavisi süresince uyku kalitelerinin, depresif ve anksiyete belirtilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi AMATEM servisinde DSM-5'e göre opiyat kullanım bozukluğu tanı ölçütlerini karşılayan, 28 günlük tedavi programını tamamlayan ve taburculuk sonrası 1. ayda AMATEM polikliniğine kontrol için başvuran 29 hasta dahil edilmiştir. Araştırma katılan tüm hastalara 1. gün, 28. gün ve 2. ayda Hamilton Depresyonu Derecelendirme Ölçeği, Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ve Uykusuzluk Şiddeti İndeksi uygulanmıştır. Araştırmamızda 1. gün, 28. gün ve 2. ayda uyku kalitelerinin değerlendirildiği Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi puan ortalamalarında ve uykusuzluk şiddetinin değerlendirildiği Uykusuzluk Şiddeti İndeksi puan ortalamalarında zamana göre anlamlı bir düşüş tespit edilmiştir. Ayrıca tüm zamanlarda Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi puan ortalamalarının birbirinden farklı olduğunu bulunmuştur. Ayrıca araştırmamızda 1. gün, 28. gün ve 2. ayda depresif belirtilerin değerlendirildiği Hamilton Depresyonu Derecelendirme Ölçeği puan ortalamaları ve anksiyete belirtilerinin değerlendirildiği Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği puan ortalamalarında zamana göre anlamlı bir düşüş olduğu bulunmuştur. Ancak belirti şiddeti göz önüne alındığında tüm zamanlarda ölçülen Hamilton Depresyonu Derecelendirme Ölçeği ve Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği puan ortalamaları anlamlı değildi. Araştırmamızda Opiyat bağımlılığı tanısı olan hastalarda uyku kalitesi, depresif ve anksiyete belirtilerinin tedavi öncesi, opiyattan arındırma ve opiyat agonist tedavi süresince zamana göre değişimini değerlendirerek bu belirtilerin tedavi ile düzelme gösterdiği tespit edilmiştir. Bu bulguların opiyat bağımlılarında bağımlılığın tedavisi kadar eşlik eden belirtilerin de tedavi ile düzeldiğini göstermesi açısından gelecek için yol gösterici olacağını düşünüyoruz. Anahtar kelimeler: Opiyat, bağımlılık, uyku, depresyon, anksiyete