Üniversite öğrencilerinin dijital veri güvenliği farkındalıklarının dijital vatandaşlık bağlamında incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERT HIZMALI

Danışman: NİLGÜN TOSUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin dijital veri güvenliği farkındalıkları dijital vatandaşlık bağlamında incelenmiştir. Çalışmanın amacı; üniversite öğrencilerinin dijital veri güvenliği farkındalıkları ile dijital vatandaşlık düzeylerinin demografik değişkenler açısından incelenmesi ve bu iki kavram arasındaki ilişkinin ortaya konmasıdır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle üniversite öğrencilerinin dijital veri güvenliği farkındalığı ve dijital veri güvenliği düzeyleri cinsiyet, öğrenim görmekte olduğu eğitim kademesi, sınıf düzeyi, günlük ortalama internet kullanma süresi ve ailenin aylık ortalama gelir düzeyi değişkenleri açısından incelenmiştir. Çalışmaya Trakya Üniversitesi'nin ön lisans, lisans ve lisansüstü kademelerinde öğretim gören 2500 öğrenci gönüllü olarak katılmıştır. Araştırma verileri üç bölümden oluşan anket formu ile toplanmıştır. Formun birinci bölümünde araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgileri içeren sorular, ikinci bölümünde Som-Vural (2016) tarafından geliştirilen Dijital Vatandaşlık Ölçeği ve üçüncü bölümünde ise Yılmaz ve diğerleri (2015) tarafından geliştirilen Dijital Veri Güvenliği Farkındalığı Ölçeği yer almaktadır. Veriler katılımcılardan sınıf ortamında yüz yüze toplanmıştır. Elde edilen verilerin istatiksel analizi SPSS 25.0 programı ile yapılmıştır. Analizler sonucunda üniversite öğrencilerinin genelinin dijital vatandaşlık düzeyinin ve dijital veri farkındalığının yüksek olduğu saptanmıştır. Katılımcıların dijital veri güvenliği farkındalığı ve dijital vatandaşlık düzeyleri arasında yüksek düzeyde pozitif anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Erkek öğrencilerin kadınlara göre dijital vatandaşlık ve dijital veri güvenliği puanlarının daha yüksek olduğu, dijital vatandaşlık ve dijital veri güvenliği farkındalık puan ortalamalarının lisans öğrencilerinin ön lisans öğrencilerinden daha yüksek olduğu, yüksek lisans/doktora öğrencilerinin ise yakın bir ortalamaya sahip olduğu görülmüştür. Lisans ve yüksek lisans/doktora öğrencilerinin vatandaşlık ve dijital veri güvenliği farkındalığı puanlarının ön lisans öğrencilerinden daha yüksek olduğu, lisans ve yüksek lisans/doktora öğrencileri arasında ise farklılık olmadığı belirlenmiştir. Sınıf düzeylerine göre dijital vatandaşlık ortalamaları incelendiğinde sınıf düzeyi arttıkça ortalamanın da arttığı, dijital veri güvenliği farkındalık ortalamalarının sınıf düzeyine göre arttığı, farklılığın ise istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Ailenin gelir düzeyi arttıkça dijital vatandaşlık puan ortalaması da artmaktadır.