Profesyonel e-sporcuların oyuna karşı bağımlılıkları, stres ve kaygı düzeylerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, REKREASYON YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERKAY GELDİ
Danışman: İLHAN TOKSÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma kapsamında profesyonel e-spor oyuncularının oyuna karşı bağımlılıkları, stres ve kaygı düzeyleri incelenip, e-sporcuların cinsiyet ve oynadıkları oyun türleri değişkenine göre farklılıklarının araştırılması amaçlanmıştır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Çevrimiçi Oyun Bağımlılığı Ölçeği, Depresyon, Anksiyete, Stres Ölçeği ve Sürekli Kaygı Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmaya 39 kadın 61 erkek olmak üzere toplam 100 profesyonel e-sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi aşamasında SPSS 22.0 paket programından yararlanılmıştır. Grup karşılaştırmalarında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek için T testi ve Anova testi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda profesyonel e-sporcuların cinsiyet değişkeni açısından oyuna karşı bağımlılık ve kaygı düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). E-sporcuların oynadıkları oyun türlerine göre bağımlılık, stres ve kaygı düzeyleri incelendiğinde aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). Ancak CS:GO oynayan oyuncuların diğer oyunculardan ortalama olarak daha fazla kaygı düzeyine sahip oldukları (ort. 2.56), aynı zamanda CS:GO oynayan oyuncuların diğer oyunculardan bağımlılık düzeylerinin ortalama olarak daha fazla olduğu sonucu ortaya çıkmıştır (ort. 4.1). Bu sonucun ortaya çıkmasında CS:GO oyununun uzun yıllardır oynanması ve e-sporun en köklü oyunlarından biri olması etkili olabilir. Profesyonel e-sporcuların cinsiyetlerine göre stres düzeyleri incelendiğinde aralarında istatistiksel olarak kadın e-sporcular lehine anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Bağımlılık, stres ve kaygı düzeylerinin ölçek alt boyutları incelendiğinde de oyuncuların cinsiyetlerine göre stres alt boyutunda istatistiksel olarak kadın e-sporcular lehine anlamlı fark görülmüştür (p<0,05). Sporcuların stres düzeyleri oyun türüne göre incelendiğinde PubG oynayan oyuncuların diğer oyunları oynayan oyunculardan ortalama olarak daha yüksek stres düzeyine sahip oldukları sonucu ortaya çıkmıştır (ort. 2.39). PubG oyununda karakterin hayatta kalması temel oynanış amacı olduğundan dolayı oyuncuların stres düzeylerinin ortalama olarak yüksek olması oyunun oynanış dinamiğinden kaynaklı olduğu düşünülebilir. DOTA oynayan oyuncuların da diğer oyunculardan başarı düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür (ort. 4,42). Bu bulgular, e-spor endüstrisinin psikolojik sağlık üzerindeki etkilerini anlamak ve oyunculara uygun destek ve yönlendirmeler sağlamak için önemlidir.