Psoriasis hastalarının aşılanma konusunda bilgi, tutum ve uygulamalarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEN YILMAZ UMUT
Danışman: YILDIZ GÜRSEL ÜRÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Psoriasis dünya çapında nüfusun yaklaşık %2'sini etkileyen kronik, inflamatuar hastalıktır. Patogenezi tam olarak anlaşılamamıştır. Etyolojide genetik ve çevresel faktörlerin etkileri üzerinde durulmaktadır. Kronik plak, guttat, eritrodermik, püstüler, fleksural, palmoplantar plak ve tırnak olmak üzere çeşitli alt tipleri vardır. En sık görülen alt tipi eritemli skuamlı plaklarla karakterize kronik plak psoriasistir. Tedavi seçenekleri klinik tipe, hastalığın şiddetine, süresine, önceki tedaviler ve yanıtına göre değişebilmektedir.Tedavide topikal tedaviler, fototerapi, sistemik konvansiyonel tedaviler ve biyolojik tedaviler kullanılmaktadır. Kullanılan immünsüpresif ilaçların da etkisiyle kronik hastalığa sahip bireylerde sistemik enfeksiyonlara eğilimi artmaktadır. Bu enfeksiyonların çoğunluğu uygun aşılama programları ile önlenebilmektedir. Çalışmamızda 320 psoriasis hastasının demografik özellikleri, hastalık klinik alt tipleri ve hastalık şiddeti, geçmişte ve şu anda kullanılan tedaviler, hastalığın veya tedavilerin yaşam kalitesi üzerine etkisi, erişkin aşılanma takvimi konusunda bilgi düzeyleri ve aşılanma oranları anket yöntemi ile incelenmiştir. Ayrıca hastaların aşılanma oranları yaşam kalite ölçekleri ile değerlendirmeye çalışılmıştır. Aşılanma oranları; hepatit B ve erişkin tip tetanoz-difteri için literatürdeki verilerden daha yüksek, influenza ve koronavirüs hastalığı-19 aşısı için; literatürle benzer oranlarda, pnömokok ve herpes zoster aşısı için literatürdeki oranlardan daha düşük bulundu. Hastaların yaklaşık üçte ikisi aşı olma önerisi almıştı. Aşılanma önerisi alanların çoğuna öneri dermatolog tarafından yapıldı. Canlı ve ölü aşı arasındaki farkı bildiğini belirten hasta oranı literatürdeki verilerle benzer, immünsüpresif tedavi kullanırken canlı aşılardan kaçınması gerektiği konusunda bilgi sahibi olan hasta oranı literatürdeki verilerden yüksek saptandı. Hastalarımızın Psoriasis Alan Şiddet İndeksi ve Dermatoloji Yaşam Kalite İndeksi puanı literatürdeki verilerden daha düşük bulundu.Psoriasis hastalarının aşılanma programlarına alınması ve aşılanma durumlarının elektronik sistem üzerinden düzenli takibi yapılması durumunda hem hekimlerin hem de hastaların aşılanma konusunda farkındalığının ve aşılanma oranlarının artacağını düşünüyoruz. Anahtar kelimeler: Psoriasis, Aşılama, Psoriasis Alan Şiddet İndeksi