ORTOPEDİK ONKOLOJİDE KULLANILAN LOKAL ADJUVANLARIN KEMİK ÜZERİNE ETKİSİ; DENEYSEL BİR ÇALIŞMA
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CİHAN ÜNYILMAZ
Danışman: Murat Erem
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu deneysel çalışmanın amacı, ortopedik onkoloji pratiğinde sıkıca uygulanan fenol, radyofrekans ablasyon, sıcak su, elektrokoter, kriyoterapi ve polimetilmetakrilat gibi lokal adjuvanların sağlıklı kemik dokusu üzerindeki histopatolojik ve radyolojik etkilerini in vivo bir rat modeli kullanarak niceliksel olarak değerlendirmektir. Her biri sekiz rat içeren altı gruba ayrılan toplam 48 ratta, iliak kanat bölgesinde standart defektler oluşturulmuş ve ilgili adjuvanlar uygulanmıştır. Postoperatif 3. gününde hayvanlar sakrifiye edilerek nekroz derinlikleri histopatolojik olarak, ödem derinlikleri ise manyetik rezonans görüntüleme ile radyolojik olarak ölçülmüştür. Elde edilen bulgulara göre, fenol uygulanan grupta ortalama nekroz derinliğinin 3.38 mm ile en düşük olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı şekilde diğer gruplardan ayrılırdığı; radyofrekans ablasyon (11 mm) ve sıcak su (10,5 mm) gruplarında bu değerlerin belirgin şekilde daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Benzer bir şekilde, ödem derinliği de fenol (5,01 mm) ve kriyoterapi (4,78 mm) gruplarında en düşük olduğu; radyofrekans ablasyon (8,33 mm) ve sıcak su (6,56 mm) uygulamalarını takiben daha yaygın intraosseöz inflamasyon gözlenmiştir. Elektrokoter ve polimetilmetakrilat grupları ise nekroz ve ödem derinlikleri açısından orta düzey etkiler göstermiştir. Nekroz ve ödem arasında zayıf pozitif bir korelasyon bulunmuş (r=0,21), ancak bu ilişki istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Bu durum, nekrozun ve inflamasyonun birbirinden bağımsız fizyopatolojik mekanizmalarla gelişebileceğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma lokal adjuvanların kemik dokusunda oluşturduğu biyolojik etkilerin sadece tümör kontrolü değil, sağlıklı doku korunumu açısından da dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini göstermiştir. Fenol en düşük histolojik ve radyolojik hasarı 54 gösteren adjuvan olarak öne çıkarken, radyofrekans ablasyon ve sıcak su gibi adjuvanlar daha agresif doku yanıtı oluşturmuştur. Klinik uygulamalar için bu bulgular, adjuvan seçiminin tümör eradikasyonu kadar, kemik dokusunun korunmasına da odaklanması gerektirdiğini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: lokal adjuvan, kemik nekrozu, intraosseöz ödem, fenol, radyofrekans ablasyon, kriyoterapi, polimetilmetakrilat, elektrokoter, ortopedik onkoloji