Yetişkin hemodiyaliz hastalarının beslenme durumlarının, kısıtlı diyete uyumlarının ve yaşam kalitelerinin diyaliz görme yıllarına göre değerlendirilmesi: Bir üniversite hastanesi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE NUR TOKU
Danışman: SEDEF DURAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hemodiyaliz alma süresinin beslenme durumu, yaşam kalitesi ve diyet-sıvı kısılamasına uyumsuzluğu konularındaki etkisini araştıran bu çalışma 22 Mart-30 Nisan 2021 tar,hleri arasında hemodiyaliz alan yetişkin hastalar üzerinde yapılmaktadır. Kesitsel, tanımlayıcı bir anket çalışması olan bu araştırmada; 22 Mart – 30 Nisan 2021 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi (Hastane) Hemodiyaliz Ünitesi'nde kaydı bulunan, çalışmaya katılabilecek zihinsel ve fiziksel yeterliliğe sahip olan ve bu çalışmaya gönüllü olarak katılmak isteyen erkek-kadın tüm hastalara (n=31) ulaşılmış olduğu belirtilmektedir. Veriler, yüz yüze anket ve ölçek uygulaması, hasta dosyalarının ve biyokimyasal parametrelerin incelenmesi, antropometrik ölçümlerin alınması ile toplanmaktadır. Yapılan analizler sonucunda katılımcıların diyaliz süreleri ve yaşam kaliteleri arasındaki korelasyonda, ruh hali ve bedensel ağrının hemodiyaliz süresi ile pozitif yönde ve anlamlı düzeyde ilişkili olduğunu görülmektedir. Katılımcıların cinsiyet değişkenine göre antropometrik ölçümlerine bakıldığında, boy, vücut yağ oranı ve bel/kalça oranının cinsiyete göre anlamlı fark oluşturduğu görülmektedir. Aynı analizde, diyaliz görme yılı ile genel sağlık (r=-0,076, p>0,05) ve diğer farklı yaşam kalitesi alanlarına sahip 4 grup arasında anlamlı bir fark gözlemlenmemektedir. Katılımcıların vücut ağırlıkları (kuru- hd öncesi- hd sonrası) ile hemodiyaliz süreleri arasında anlamlı ilişki bulunmaktadır (p 0,05) ve sıvı uyumsuzluk sıklığı (p>0,05) ile diyaliz görme süresi arasında anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmektedir. Hastaların diyete uyumsuzluğu derecesi (p>0,05) ve sıvı uyumsuzluğu derecesinin diyaliz görme süresi üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı saptanmaktadır. Malnütrisyon seviyeleri incelendiğinde, hastaların diyaliz alma sürelerinin beslenme bozukluğu seviyeleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmektedir (p>0,05). SGD-7P'ye göre, diyaliz ile geçirilen sürenin artmasıyla beslenme bozukluğunun görülme olasılığı giderek arttığı görülmektedir. Katılımcıların hemodiyaliz alması süreleri arttıkça günlük enerji alımında anlamlı bir azalma saptanmaktadır. Biyokimyasal parametrelere bakıldığında, bireylerin diyaliz alma süreleri ile biyokimyasal parametreleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmamaktadır (p>0,05). Sonuç olarak, "HD hastalarının diyaliz görme süreleri ile yaşam kaliteleri, beslenme durumları ve diyet-sıvı kısıtlılığına uyumsuzlukları arasında anlamlı bir fark yoktur" hipotezi doğrulanmaktadır. Yapılan çalışmalar arasında araştırmamız ile aynı sonucu veren çalışmalar olduğu gibi, farklı sonuçların elde edildiği çalışmalar da mevcuttur. Özellikle bu noktalar ele alınarak daha fazla çalışma yapılmalıdır. Anahtar kelimeler: hemodiyaliz, yaşam kalitesi, beslenme, diyet uyumu, sıvı kısıtlaması.