19. yüzyılda Osmanlı Rum aydınlarının tarih, memleket ve coğrafya üzerine fikir ve çalışmaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL KESKİN
Danışman: ŞAHİN KILIÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Osmanlı Devleti'nin Batılılaşma, merkezîleşme gibi yapısal değişimlerin yanında, etnik-dinî ve sosyal-idari yapıya yönelik isyanlar, fikir akımları ve ideolojik çarpışmalarla uğraştığı 19. yüzyılda; Osmanlı Rum Cemaati de bu değişimlerden etkilendiği kadar onu etkileyen topluluklardan biri olmuştur. Gerek denizcilik ve bankerlik gibi ticari faaliyetleri gerekse de Boğdan voyvodalığı, Sisam ve Girit valilikleri gibi önemli idari görevleri sebebiyle; Batı ve Batı dilleriyle her zaman yakın ilişki içerisinde olmuş Rum Cemaati'nin eşraf, aydın ve önde gelenleri, kendi toplumlarını bu tehlikeli ve karmaşık ortamda konumlandırma çabası içindeydiler. Bu çabaların içerisinde, Türk tarih yazıcılığında çokça yer alan ve Osmanlı Devleti'nden toprak edinerek onun dışında konumlanmayı hedefleyen Megali Idea gibi ayrılıkçı akımlar var olduğu gibi, tarih yazıcılığımızda çok daha az bilinen ve kendisini memleket ve vatandaşlık tanımları üzerinden Osmanlı Devleti'nin bir parçası olarak konumlandıran çabalar da mevcuttu. Rum cemaatinin Rum dilli üyelerine yönelik Rumca eserlerin yanında, Türk dilli üyelerine yönelik Karamanlıca yani Yunan alfabesi ile basılmış Türkçe eserler de bu amaca yönelik olarak İstanbul, İzmir gibi büyük şehirlerdeki Rum matbaalarında basılarak yayımlanmıştır. Bu tez, Rum aydınlarının bahsi geçen dönemde basılmış eserleri üzerinden; tarih, vatandaşlık, memleket ve coğrafya hakkındaki fikirlerini inceleyecek ve böylece Rum aydınlarının, var olan fikrî akımlar arasında Rum Cemaati'ne yönelik tasavvurlarını ortaya koyarak Osmanlı tarih yazıcılığının incelenmesi konusunda oldukça az ürün verilmiş bir alana önemli bir katkı sunacaktır.