ÇAĞDAŞ YUNAN EDEBİYATINDA SÜRREALİZMİN ÖNCÜSÜ OLARAK ANDREAS EMBİRİKOS VE POETİKASI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, BALKAN ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NESLICHAN MOUMIN

Danışman: İBRAHİM KELAĞAAHMET

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Andreas Embirikos 1930 Kuşağı'nın önde gelen şahsiyetlerinden biri olarak, ayrıca çağdaş Yunan edebiyatında psikanalizmin ve sürrealizm akımının öncüsüdür. Embirikos'un entelektüel gelişimi, 1933 yılında sürrealizmin kurucusu André Breton ile tanışması ve Fransa'da aldığı psikanaliz eğitimi ile şekillenmiştir. Bu karşılaşma, şairin otomatik yazı tekniğini benimsemesinde ve çağdaş Yunan edebiyatına sürrealist yaklaşımı taşımasında belirleyici olmuştur. Sürrealizm, 1924 yılında Breton'un Sürrealist Manifesto'suyla ortaya çıkan ve Freud'un psikanaliz kuramından beslenen, bireyin bilinç dışına, düşlere ve özgürlüğe yönelen felsefi bir duruştur. Fransa'da ortaya çıkan ve hızlıca tüm Avrupa'ya yayılan sürrealizm akımı 1935'ten itibaren çağdaş Yunan edebiyatında da boy göstermeye başlar. Akımın ilk örnekleri Andreas Embirikos'un şiirlerinde görülür. Embirikos, bu akımı 1935 yılında Atina'da verdiği bir konferansla Yunan entelektüel çevrelerine resmen tanıtmış ve böylece hem kendi şiirsel kariyeri hem de çağdaş Yunan edebiyatı için önemli bir dönüm noktası yaratmıştır. Bilinçaltının, hiçbir kural ve engel tanımaksızın ve hiçbir filtrelemeye tabi tutulmadan olduğu gibi aktarıldığı şiirleri ve şairin poetikası incelenmeye değerdir. Onun sanatsal yaklaşımı, psikanaliz eğitiminin de etkisiyle, sadece edebi bir yenilik değil, insan zihninin ve ruhunun özgürleşme süreci olarak algılanmıştır. Şairin eserlerinde bilinç dışının özgürleştirici gücü, toplumsal dönüşümün aracı haline gelmiştir. Bu çalışmada yüksek lisans tezinin sınırları dahilinde sürrealizmin ortaya çıkış süreciyle birlikte Andreas Embirikos'un şiir görüşü ve eserlerinin bir kısmı şaire yöneltilen tenkitlerle birlikte incelenmiştir.