Planlı Davranış Teorisi ve yeşil satın alma niyeti: Genişletilmiş model uygulaması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE BETÜL AVTEPE
Danışman: HİLAL ÖZEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüz küreselleşen dünyasında teknolojinin hızla gelişmesi ve artan insan nüfusu ile kentleşme, sanayileşme vb. faktörler çeşitli çevresel sorunların meydana gelmesine sebep olmaktadır. Özellikle üretim hacminin büyümesine bağlı olarak ortaya çıkan çevresel sorunlar ciddi boyutlara ulaşmıştır. Çevrenin bu denli bozulması, tüketicilerin çevre dostu (yeşil) ürünlere yönelik tutumlarının ve bilinçlerinin gelişmesine yol açarken bu durum işletmeleri de yeşil dostu olmaya itmektedir. Bu doğrultuda tüketicilerin çevre dostu (yeşil) ürünlere yönelik satın alma niyetlerinin incelemesi gerek işletmeler gerek akademi dünyasında popüler hale gelen konular arasında yer almaktadır. Bu noktalardan hareketle çevre dostu (yeşil) ürünlerin benimsenmesi, tüketicilerin algısına bağlı olduğundan bu çalışma, planlı davranış teorisinin çevresel kaygı, çevre bilgisi ve yeşil aklama algıları ile genişletilmiş modelini kullanarak tüketicilerin çevre dostu (yeşil) ürünleri satın almaya yönelik niyetlerinin keşfine odaklanmaktadır. Araştırma verileri 18 yaş üstü bireylerden çevrimiçi anket ile elde edilmiş ve toplamda 530 katılımcıya ulaşılmıştır. Katılımcılardan elde edilen verilerin analizinde çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, planlı davranış teorisinin bileşenlerinden olan tutum, subjektif norm, algılanan davranışsal kontrolün yeşil satın alma niyeti üzerinde pozitif yönlü bir etkisi olduğu görülmüştür. Planlı davranış teorisinin genişletilmiş model bileşenlerinden olan çevresel kaygı ve çevre bilgisinin de yeşil satın alma niyeti üzerinde pozitif yönlü bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Yine planlı davranış teorisinin genişletilmiş modelinin bileşeninden olan yeşil aklamaya yönelik algıların yeşil satın alma niyetine etkisi ise negatif yönlü olduğu saptanmıştır. Bu çalışma ile elde edilen neticeler, sürdürülebilir tüketime yönelik önemli bir rol oynayabilecek olan yeşil ürünleri satın alma niyetinin anlaşılmasına katkıda bulunmaktadır. Araştırmanın sonunda yeşil veya yeşil olma yolunda ilerleyen işletmelere ve gelecek çalışmalara önerilerde bulunulmuştur.