ÜST GASTROİNTESTİNAL SİSTEM KANAMALARINDA SERUM TREFOİL FAKTÖR 3 DÜZEYİNİN PROGNOZ VE MORTALİTE TAYİNİNDE YERİNİN ARAŞTIRILMASI


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMED ALİ ÇALIŞKAN

Danışman: ERAY ÇELİKTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Üst gastrointestinal kanama acil servis başvurularının sık nedenleri arasında yer alır ve hastane yatışlarında, morbidite ve mortalitelerin önemli nedenlerindendir. Her yıl 7000 hastanın acil servis başvurusunda gastrointestinal sistem kanaması tanısıyla yatış verilmektedir. Üst gastrointestinal sistem kanama treitz ligamanının üzerinden kaynaklanan kanamalardır. En sık nedeni peptik ülser kanamasıdır. Diğer etyolojik nedenler arasında özofagus varisi, duodenal ülser, özefajit, Mallory-Weiss sendromu ve gastrit yer almaktadır. Akut gis kanamayla yatan hastalarda genel mortalite oranı yüzde 7-8 arasında değişmektedir. Mortalite riskini artıran faktörler 65 yaş üstü, konjestif kalp yetmezliği, kronik böbrek hastalığı, oral antikoagülan, steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar gibi nedenlerdir. Üst gastrointestinal sistem kanamalı hastalarda mortalite ya da endoskopik müdahale tahmini yapabilmek için çeşitli skorlama sistemleri kullanılmaktadır. Bunlar; Glasgow blatchford ve rockall skorlama sistemleridir. Endoskopik risk skorlama sisteminde forrest sınnıflama sistemi ise endoskopi ihtiyacını belirlemekte fayda sağlamaktadır. Çalışmamızda Trefoil Faktör 3'ün, gastrointestinal sistem kanamalı hastalarda prognostik biyobelirteç olarak araştırılması amaçlanmıştır. Trefoil Faktör 3'ün üst gastrointestinal sistem kanamalı hastaların takibinde kullanılabileceği düşüncesiyle hasta ve kontrol gruplarını kıyasladık. Çalışmamız; tek merkezli, kesitsel bir klinik çalışma olarak planlanmış olup, 15.12.2024–15.03.2024 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Erişkin Acil Servise başvuran hastalarda gerçekleştirilecekti. Çalışmaya akut üst gastrointestinal tanısı alan toplam 46 hasta ve kontrol grubu için gönüllü 30 sağlıklı kişi tez çalışmasına dahil edildi. Serum trefoil faktör 3'ün mortaliteyi öngörmedeki başarısını değerlendirmek amacıyla uygulanan alıcı işletim özelliği eğrisi analizi sonucunda anlamlı verilere ulaşıldı. Basit lojistik regresyon analizi sonuçlarına göre serum trefoil faktör 3'ün mortalite üzerine etkisi anlamlı bulundu. Yapılan istatiksel analiz sonucunda trefoil faktör 3'ün hasta ve sağlıklı bireylerin ayrımında iyi performans gösterdiği bulundu.