Okul öncesi dönem çocukların öğrenme güçlüğü erken belirtileri ile erken okuryazarlık ve yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESİL ŞENTÜRK GÜLHAN
Danışman: YAKUP BURAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada okul öncesi dönem çocukların öğrenme güçlüğü erken belirtileri ile erken okuryazarlık ve yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu İstanbul ili Başakşehir ve Küçükçekmece ilçesi Millî Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bağımsız anaokulu ve ilkokula bağlı anasınıflarında öğrenim gören ve rastgele seçilen 342 okul öncesi dönem çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Demografik Bilgi Formu", "Özgül Öğrenme Bozukluğu Tarama Ölçeği", "Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlevler Envanteri" ve "Erken Okuryazarlık Becerilerini Değerlendirme Öğretmen Anketi" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin normalliği test edilmiş, dağılım normalitesi sağlandığı için parametrik analizler tercih edilmiştir. Araştırma verilerin analizinde Pearson korelasyon katsayısı, Hiyerarşik Regresyon analizi, Bağımsız Grup t-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) teknikleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre okul öncesi dönem çocuklarda öğrenme güçlüğü riski erken belirtileri arttıkça, erken okuryazarlık ve yürütücü işlev becerilerinde yaşanan sorunların da arttığı görülmüştür. Aynı zamanda okul öncesi dönem çocukların öğrenme güçlüğü riskini, erken okuryazarlık becerileri %53, yürütücü işlev becerileri ise % 68 oranında açıkladığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra okul öncesi dönem çocukların, yaşlarına, daha önce okul öncesi eğitimi alma durumuna, okul öncesi kurumuna devam etme süresine, kardeş sayısına, doğum sırasına, aile birliktelik durumuna, anne/baba yaşına, kendilerini tanımladıkları ortalama gelir düzeyine, anne/baba çalışma durumuna göre hem öğretmen hem ebeveyn formu öğrenme güçlüğü riski erken belirtileri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Ancak okul öncesi dönem çocukların cinsiyetine göre öğrenme güçlüğü riski erken belirtilerinde öğretmen formunda anlamlı düzeyde bir farklılık olduğu, anne ve baba öğrenim durumunda ise ebeveyn formunda anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Ayrıca ailede öğrenme güçlüğü tanısı olma durumuna göre öğrenme güçlüğü riski erken belirtileri arasında hem öğretmen hem de ebeveyn formunda anlamlı bir farklılık bulunmuştur.