Favipravir ilaç uygulamasının ratlarda femur cisim kırığı kaynaması üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ALİ SABIR
Danışman: CEM ÇOPUROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu deneysel çalışmada favipiravirin kırık kaynaması üzerinde oluşabilecek etkilerini değerlendirmeyi amaçladık. Bu deneysel çalışma Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Deney Hayvanları ve Araştırma laboratuvarından elde edilen 48 adet Sprague-Dawley cinsi rat üzerinde gerçekleştirildi. Deney grupları; randomize olarak seçilmiş her biri 16'lı 3 grup oluşturuldu.Bu 3 gruptan da sonra radyolojik ve histolojik inceleme için sakrifikasyon zamanlarına göre 8'li 6 alt grup oluşturuldu. Deneyin ilk günü tüm ratlara (n=48) femur kırık modeli oluşturuldu. Femur kırık modeli oluşturulan Grup K1 ve Grup K2'deki ratlar kontrol grubu olarak belirlendi. Çalışma protokolü olarak femur kırık modeli oluşturulan Grup K1 ve Grup K2'deki ratlar kontrol grubu olarak belirlendi. K1ve K2 grubundaki ratlara 14 gün boyunca oral gavaj ile serum fizyolojik verildi. Grup F1 ve Grup F2'deki ratlar, 5 gün favipiravir alan grup olarak belirlendi. Grup F1 ve Grup F2'deki ratlara 5 gün boyunca oral gavaj ile favipiravir 100 mg/kg/gün uygulandı. Kalan 9 gün ise ratlara serum fizyolojik verildi. Grup F3 ve Grup F4'deki ratlar 14 gün favipiravir alan grup olarak belirlendi. Grup F3 ve Grup F4'deki ratlara 14 gün boyunca oral gavaj ile favipiravir 100 mg/kg/gün uygulandı. Çalışmanın 14. gününde kırık iyileşmesinin değerlendirilmesi için Grup K1, Grup F1 ve Grup F3'teki ratların, 28. günde ise Grup K2, Grup F2 ve Grup F4'deki ratların mamografi cihazı yardımıyla radyografileri çekilerek radyolojik skorlama yapıldı. Ratlar sakrifiye edildikten sonra femur orta 1/3'ten diseke edilerek alt ekstremitenin distaline ait piyeslerin histolojik evrelemesi yapıldı. Kırık iyileşmesi bakımından gruplar hem radyolojik hem de histolojik olarak incelendiğinde 14. günde fark bulunmadı. Radyolojik olarak 28. gün sonunda; kırık formasyonu skorunun Grup K2'de Grup F2 ve Grup F4'e göre, Grup F4'ünde Grup F2'ye göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulundu. Kaynama derecesinin ve toplam radyolojik skorların Grup K2'de Grup F2 ve Grup F4'e göre anlamlı derecede yüksek olduğu bulunurken, Grup F2 ile Grup F4'ün kaynama derecesi skorunun benzer olduğu bulundu. Grupların 28. gün sonunda kırık iyileşmesi histolojik olarak incelendiğinde; Grup K2'de yüksek oranda "yoğun kıkırdak, az olgunlaşmamış kemik", Grup F2'de yüksek oranda "eşit kıkırdak ve fibröz doku" , Grup F4'te ise yüksek oranda "az kıkırdak, yoğun fibröz doku" nun görüldüğü bulundu. Bu da en iyi histolojik olarak kırık iyileşmesinin Grup K2 sonra Grup F2'de ve en kötü iyileşmenin de Grup F4'de olduğunu gösterdi. Sonuç olarak çalışmamızda; favipiravirin hem radyolojik hem de histolojik olarak kırık iyileşmesi üzerinde olumsuz etkisi olduğu bulundu. Bu nedenle COVID-19 hastalığı geçiren ve aynı zamanda kırığı olan hastalarda, favipiravir kullanılacaksa kar zarar ilişkisi göz ardı edilmemelidir. Kırığı olup, COVID-19 hastalığı nedeniyle favipiravir tedavisi alan hastaların erken ve geç dönem kırık iyileşmeleri yakından incelenmeli, bu konuda yeni çalışmalar yapılmalıdır.