NON-obstrüktif azospermik (NOA) infertil hastalarda yeni nesil dizi analizi (NGS) ile genetik etiyolojinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANSU AYDIN

Danışman: EMİNE İKBAL ATLI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünya çapındaki çiftlerin yaklaşık %10-15'inde görülmekte olan infertilite, klinikte 12 ay veya daha uzun süreli düzenli korunmasız cinsel ilişki durumundan sonra gebelik elde edilememesi olarak tanımlanan hem kadınlarda hem de erkeklerde görülen bir üreme sistemi hastalığıdır. Azospermi, semende spermin yokluğu durumudur. Non-obstrüktif azospermi (NOA) ise erkek infertilitesinin en şiddetli formudur. Spermatogenezde oluşabilecek hatalardan (pre-testiküler ve testiküler) kaynaklanmaktadır. Çalışmamıza Trakya Üniversitesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezine non-obstrüktif azospermi öyküsü ile yönlendirilen, sayısal ve yapısal kromozom anomalisi ve Y kromozomunda mikrodelesyon saptanmayan 40 erkek hasta dahil edilmiştir. 21 geni (TERB1, MAJIN, MTRR, PIWIL1, SOX10, SIRPG, SIRPA, DNAH6, MEI1, DNAH17, ZMYND15, DNAH1, DPY19L2, SEPTIN12, KLHL10, DDX25, LHB, CATSPER1, NPHP4, CFTR ve FKBPL) içinde barındıran özgün tasarlanmış çoklu gen paneli kullanılarak yeni nesil dizi analizi (NGS) teknolojisiyle non-obstrüktif azosperminin genetik etiyolojinin araştırılmıştır. Çalışmamızda 40 hastanın 17'sinde (%42,5) 13 farklı gende 24 varyant saptandı. ACMG-2015 kriterlerine göre 6'sı patojenik, 5'i olası patojenik ve 18'i klinik önemi belirsiz (VUS) varyant saptandı. 2 gende (DPY19L2 ve KLHL10) yeni varyant saptandı. Dünya çapında üreme sistemi hastalıklarında önemli bir artış gözlenmektedir. İnfertilite bu hastalıklardan bir tanesidir. Non-obstrüktif azospermi ise erkek infertilitesinin en şiddetli formudur. Genetik ve klinik olarak heterojen bir endikasyondur. Bundan dolayı non-obstrüktif azospermi tanısı almış infertil hastalarda özgün tasarlanmış çoklu gen panellerinin yeni nesil dizilenmesi tanı süreçlerine yardımcı olabileceği ve genetik danışmanlık da dahil olmak üzere hastalara uygun danışmanlık ve tedavinin sağlanması açısından kritik öneme sahip olabileceği öngörüsündeyiz. Anahtar Kelimeler: İnfertilite, Azospermi, Non-obstrüktif azospermi (NOA), Yeni nesil dizi analizi (NGS)