Edirne Merkez ilçede sosyoekonomik düzeyi farklı iki mahallede yaşayan erişkin kadınlarda kanser risk algısı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERAP BAYSAL
Danışman: GALİP EKUKLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Kanser tüm dünyadaki en sık ikinci ölüm nedenidir ve önemli bir halk sağlığı sorunudur. Ölümle sonuçlanmasının yanı sıra ciddi psikososyal ve ekonomik yük de getirmektedir. Kanser için algılanan risk, kanserle ilişkili sağlık davranışlarına yönelik tutumu, uygun zamanda ve biçimde sağlık hizmeti alma olasılığını ve kanserden korunma davranışlarını etkilemektedir. Bu nedenle kanser risk algısı, kanser hastalarında sağlık davranışının önemli bir bileşenidir. Bu çalışmayla, Edirne Merkez ilçede sosyoekonomik düzeyi farklı iki mahallede yaşayan kadınlarda sosyodemografik değişkenlerin, kanser ve risk faktörleriyle ilgili bilgi düzeyinin; risk algısını ve tarama davranışlarını nasıl etkilediği incelenmiştir. Çalışma kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte olup, Eylül 2016-Nisan 2017 tarihleri arasında, Fatih Mahallesi'nden 391, Menzilahir Mahallesi'nden 156, toplamda 547 kadınla gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, risk algısı ve yaşam biçimi verileri geliştirilen anket formu ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II kullanılarak toplanmıştır. Kronik hastalık ve aile öyküsü olanların, 1. derece yakını kanser olanların, kanser hastası olan yakınına bakım verenlerin, düzenli fiziksel aktivite yapanların ve sigara kullananların daha fazla erken tanı ve tarama amaçlı başvuruda bulunduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sosyoekonomik koşulları daha iyi olan Fatih Mahallesi'nde sağlık sorumluluğu, fiziksel aktivite, beslenme, kendini gerçekleştirme, stres yönetimi ve toplam ölçek puanları daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak; daha iyi sosyoekonomik koşulların, ailede kanser öyküsünün, kötü sağlık algısının ve sigara kullanımının kadınların kanser risk algısını artırdığı görülmüştür. Bu nedenle sağlıklı bir yaşam biçimi geliştirme konusunda farkındalık artırılmalı; hastalıkla ilgili algı ve inançları, erken tanı ve tedaviye ilişkin tutum ve davranışları etkileyen faktörleri inceleyen çalışmalar yapılmalıdır. Anahtar kelimeler: Sosyoekonomik düzey, Kanser risk algısı, Kanser erken tanısı, Sağlıklı yaşam biçimi davranışı.