Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve özgül öğrenme bozukluğu tanısı alan çocuk ve ergenlerde empati becerilerinin, akran zorbalığının ve sosyal desteğin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANSU UĞURTAY DAYAN

Danışman: LEYLA BOZATLI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Özgül Öğrenme Bozukluğu ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tanılı, henüz tedavi başlanmamış çocuk ve ergenlerle kontrol grubunun empati becerileri, akran zorbalığına katılımları ve algıladıkları sosyal destek değerlendirilmiştir. Araştırma grubu olarak Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalığı Kliniği'ne başvuran, 9-16 yaş arası, Çocuklar için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu-Türkçe Versiyonu ile Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Özgül Öğrenme Bozukluğu dışında psikopatoloji saptanmayan, 20'sine Özgül Öğrenme Bozukluğu'nun eşlik ettiği 40 Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve 20 kontrol olgusu dahil edilmiştir. Olgulara KA-Sİ empati eğilim ölçeği formları, Çocuk ve Ergenler için Sosyal Destek Değerlendirme Ölçeği ve Olweus Öğrenciler için Akran Zorbalığı Anketi uygulanmış, ebeveynler araştırmacı tarafından hazırlanmış sosyodemografik veri formunu ve Yenilenmiş Conners Ebeveyn Derecelendirme Ölceği-Kısa Versiyonunu doldurmuştur. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olguları kontrol olgularıyla kıyaslandığında; duygusal, bilişsel ve toplam empati skorları anlamlı derecede düşük saptanmış, akran zorbalığına daha çok zorba-kurban olarak katılım gösterdiklerini, daha çok zorbalık yaptıklarını ve daha çok zorbalığa uğradıklarını bildirmişlerdir. Ayrıca Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olgularının kontrol olgularına kıyasla arkadaşlardan, aileden, öğretmenden ve toplam algılanan sosyal destek puanları anlamlı derecede düşük saptanmıştır. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Özgül Öğrenme Bozukluğu tanılı olgular sadece Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tanılı olgular ile kıyaslandığında; duygusal, bilişsel ve toplam empati skorları anlamlı derecede düşük saptanmış, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Özgül Öğrenme Bozukluğu tanılı olguların sadece Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tanılı olgulara göre arkadaşlardan ve aileden algılanan sosyal destek puanları anlamlı derecede daha düşük saptanmıştır. Çocuklarda zorba ve zorba-kurban gruplarının duygusal, bilişsel ve toplam empatik eğilim skorlarının hiçbiri grubuna göre anlamlı derecede daha düşük olduğu saptanmıştır. Çalışmamızın sonuçları, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Özgül Öğrenme Bozukluğu tanılı olgularda empati becerileri, akran zorbalığı ve sosyal destek konularında ayrıntılı değerlendirme yapılmasının ve tedavi sürecinde bu faktörlerin ele alınmasının önemini göstermektedir.