Farklı fonksiyonel gruplar taşıyan katyonik gemini surfaktantların sentezi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALPER DİKMEN

Danışman: MESUT BOZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında amit ve aminoasit fonksiyonel gruplarına sahip katyonik gemini sürfaktanların sentezi yapılmıştır. Amit fonksiyonlu katyonik gemini sürfaktanların sentezi için gerekli ara ürünler 3-dimetilamino propilamin ile farklı açil halojenürlerin amitleşmesiyle elde edilmiştir. Bir ucunda amit fonksiyonel uzun bir alkil zinciri bulunan tersiyer amin ara ürünün dihaloalkanlar ile SN2 tipi reaksiyonuyla amit fonksiyonel katyonik gemini sürfaktanların sentezleri toplam iki basamakta gerçekleştirilmiştir. Sentezlerde birinci aşamada dekanoil klorür, dodekanoil klorür (Lauroil klorür), heksadekanoil klorür (palmitoil klorür) açil halojenür olarak kullanılmış, ikinci aşamada bağlantıyı oluşturmak içinse dihaloalkan olarak 1,3-dibromo propan, 1,6-dibromo heksan ve 1,10-dibromo dekan kullanılmıştır. Dokuz adet amit fonksiyonel katyonik gemini sürfaktan sentezlenmiştir. Amino asit fonksiyonel katyonik gemini sürfaktanların sentezi L-lizin metil ester dihidroklorür, L-Serine, L-Tirozin ve N-Asetil L-Sistein amino asitleri kullanılarak denenmiş, fakat bunlardan sadece L-lizin metil ester dihidroklorür ile gemini sürfaktan eldesi başarılmıştır. Öncelikle L-lizin metil ester dihidroklorür, bromoasetil bromür ile açillendirilmiş böylece aminoasit bağlantılı dihalojenür ara ürünü elde edilmiştir. İkinci aşamada ise bu ara ürünün farklı dimetilalkilaminlerle reaksiyonu vasıtasıyla dört adet L-Lizin bağlantısına sahip katyonik gemini sürfaktanın sentezi başarılmıştır. Bromoasetil bromür ile diğer aminoasitler fonksiyonellendirilememiştir.