Remı̇syonda bı̇polar I bozukluğu ve erı̇şkı̇n dı̇kkat eksı̇klı̇ğı̇ hı̇peraktı̇vı̇te bozukluğu olan hastaların uyku kalı̇tesı̇ ve sı̇rkadı̇yen özellı̇klerı̇nı̇n değerlendı̇rı̇lmesı̇

CAN TUTUĞ

Remı̇syonda bı̇polar I bozukluğu ve erı̇şkı̇n dı̇kkat eksı̇klı̇ğı̇ hı̇peraktı̇vı̇te bozukluğu olan hastaların uyku kalı̇tesı̇ ve sı̇rkadı̇yen özellı̇klerı̇nı̇n değerlendı̇rı̇lmesı̇

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CAN TUTUĞ

Danışman: CENGİZ TUĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bipolar bozukluk, tekrarlayan hipomani, mani ve depresif ataklarla seyreden ve aralarda remisyon dönemlerinin olduğu, kronik seyirli bir duygudurum bozukluğudur. Yapılan araştırmalar, bipolar bozukluğun sirkadiyen ritimlerle ilişkili olduğuna işaret etmektedir. Bipolar bozukluk döngülerinin mevsimsel olup olmadığına bakılmaksızın genellikle uyku süresindeki durumsal değişiklikler dikkati çekmektedir. Uyku sürecinceki bu değişimler, bozukluğun seyrinde önemli rol oynamaktadır. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, erken çocukluk döneminde başlayan, çekirdek belirtileri erişkinlikte de devam eden; süregen, nörogelişimsel bir psikiyatrik bozukluktur. Literatürde DEHB ile uyku kalitesi arasındaki negatif korelasyonu gösteren araştırmalar mevcuttur. DEHB tanılı çocuklarda, topluma göre uyku bozukluklarının sıklığının arttığı bildirilmiştir. Uyku bozukluklarının DEHB tanılı çocuk ve erişkin bireylerdeki dikkatsizlik ve dürtüsellik semptomlarını şiddetlendirebileceği belirtilmiştir Bu araştırmanın amacı, benzer belirtilere sahip olduğu düşünülen iki bozukluk olan BB ve DEHB tanılı erişkinlerin; sirkadiyen tercihler, uyku kalitesi ve gündüz uykululuğu açısından birbirleri ve sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırılmasıdır. Araştırmamızda DEHB, Bipolar I bozukluk tanısı almış olup remisyonda ve duygudurum dengeleyici dışında herhangi bir psikotrop ilaç kullanmayanlar ile sağlıklı kontrol grubu değerlendirilmiştir. Araştırma, kırk yedi DEHB, kırk altı BB ve herhangi bir psikiyatrik bozukluk için tanı almamış olan, herhangi bir nörobilişsel bozukluğu olmayan, herhangi bir ilaç kullanımı olmayan kırk yedi sağlıklı kontrol grubundan oluşma üzere toplam yüz kırk kişi üzerinden yürütülmüş ve tüm katılımcılara Sabahçıllık-Akşamcıllık 43 Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği ve Epworth Uykululuk Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmamızda, DEHB ve BB grubunun kontrol grubuna göre daha yüksek Sabahçıllık-Akşamcıllık Ölçeği puan ortalamalarına sahip olduğu, ayrıca DEHB grubunun BB grubuna göre daha düşük puan ortalamalarına sahip olduğu saptandı. Bu araştırmada ayrıca DEHB grubunun Sabahçıllık-Akşamcıllık Ölçeği Yataktan Kalkma Zorluğu ve Sabahçıllık-Akşamcıllık Ölçeği Sabah Yorgunluğu Alt Ölçekleri, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi Toplam ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi Uyku Latansı, Öznel Uyku Kalitesi, Öznel Uyku Süresi, Alışılmış Uyku Etkinliği ve Gündüz İşlev Bozukluğu Alt Ölçekleri ve Eppworth Uykululuk Ölçeğinden BB ve kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek puan ortalamalarına sahip olduğunu; bu ölçek ve alt ölçek puanları bakımından BB ve kontrol grubu arasında anlamlı fark olmadığını bulduk. Ancak Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi Uyku Bozukluğu Alt Ölçeği puanları açısından DEHB ve BB grubunun birbiriyle benzer puan ortalamalarına sahip olduğunu ve her iki grubun da kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek puan ortalamalarına sahip olduğu görüldü. Bu araştırmayla, ülkemizde DEHB ve BB olguları sirkadiyen tercihler, uyku kalitesi, uyku latansı, uyku verimi ve gündüz uykululuğu açısından kapsamlı bir biçimde ele alınmış oldu. Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Sirkadiyen Ritimler, Uyku, Uykululuk