Agresif GBM T98G hücre hattında tunikamisin ve melatonin ile endoplazmik retikulum stresi yolunun hedeflenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOTEKNOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İREM KILIÇ

Danışman: OĞUZHAN DOĞANLAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Glioblastoma (GBM) derece 4 astrositoma olarak tanımlanan, merkezi sinir sistemindeki (MSS) en agresif primer beyin tümörüdür. Heterojen yapısı, invazivliği, hastalığa karşı kullanılan terapötiklerin kan beyin bariyerinden geçememesi gibi zorluklar GBM'de etkili ve hedefli bir tedavinin bulunmasını zorlaştırmaktadır. Kanser üzerine yapılan çalışmalar, endoplazmik retikulum stresinin hedefli bir tedavi oluşturabilmek için önemini belirtmektedir. Bununla birlikte farklı terapötiklerin kombine olarak kullanılması kanser tedavisinin etkinliğini artırmaktadır. Tunikamisin, N-bağlı glikozilasyon inhibisyonunu sağlayarak endoplazmik retikulum stresine yol açan doğal bir antibiyotiktir. Melatonin ise antikanser, antianjiyogenik, antiviral ve antiinflamatuvar etkileri ile bilinen bir biyogenik amindir. Bu tez çalışmasının amacı melatoninin kanserli hücrelerdeki antikanser etkisinden faydalanılarak T98G insan GBM hücre hattında PERK/eIF2α/ATF4/CHOP aksisine bakılarak endoplazmik retikulum stresini hedefleyen kobine tedavinin terapötik etkisinin moleküler mekanizmalarını ortaya çıkarmaktır. Çalışmada, biyoaktif doğal ürünler için kullanılan dozlar, MTT testi ve makalelerden alınan referans ile belirlenmiş, bu kapsamda tekli ve kombine kullanımın PERK/eIF2α/ATF4/CHOP aksisi üzerindeki etkisi qRT-PCR ve western blot analizleri ile araştırılmıştır. qRT-PCR analizinde tunikamisin tekli ve kombine uygulama gruplarının T98G hücre hattında eIF2α/ATF4 ekseni aktivasyonu oluşturduğu ve böylelikle endoplazmik retikulum stresini indüklediği belirlenmiştir.Benzer şekilde western blot analizinde ise eIF2α ve p-eIF2α değerleri tunikamisin tekli ve kombinasyon gruplarında yüksek bulunmuş ve ATF4 değerleri ise en yüksek kombine grupta bulunmuştur. Floresan moleküler görüntüleme ise biyoaktif doğal ürünlerin tekli ve kombinasyon uygulamalarının apoptoza olan etkisini saptamak için kullanılmıştır. Moleküler görüntülemeye göre ise kombinasyon grubunda etkili bir apoptoz sinyali oluşmuştur. Varılan sonuçlar ile birlikte melatonin ve tunikamisin kombinasyonunun GBM tedavisinde potansiyel bir seçenek olabileceği düşünülmektedir.