Kemoterapi uygulanan akciğer kanserli hastalarda tedaviye yanıtın, yan etkilerin, yaşam kalitesinin ve yaşam süresinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, GÖĞÜS HASTALIKLARI VE TÜBERKÜLOZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU ÖZLEN
Danışman: OSMAN NURİ HATİPOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akciğer kanseri Dünya'da ve Türkiye'de en sık görülen kanser türlerinden biri olup mortalitesi çok yüksektir. Tanı ve tedavisindeki tüm gelişmelere rağmen sağkalımda çok fazla artış saptanamamıştır. Bu çalışmanın amacı kemoterapi uygulanan akciğer kanserli hastalarda tedaviye yanıtın, yan etkilerin, yaşam kalitesinin ve yaşam süresinin değerlendirilmesi ve hasta ve kanser cevabı arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.Mart 2004-Eylül 2006 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Kliniğinde akciğer kanseri tanısı alan ve kemoterapi endikasyonu olan 166 hasta çalışmaya alındı. Çalışma prospektif gözlem çalışması olarak planlandı. Hastaların tedavi yanıtı, kemoterapi sonrası oluşan yan etkileri ve sağkalım süreleri gözlendi. Yaşam kaliteleri her kür öncesi Akciğer Kanseri Semptom Skalası ile değerlendirildi.Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde ortalama yaşam süresi 315.6 ± 25.1, küçük hücreli akciğer kanserinde 414.8 ± 58.8 gün olarak bulundu (p>0.05). Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde evre 3A'da sağkalımın (633.5 ± 102.8 gün) evre 3B (280.2 ± 34.6 gün) ve evre 4'e (283.9 ± 28.7 gün) göre anlamlı olarak daha iyi olduğu, küçük hücreli akciğer kanserinde sınırlı hastalıkta (550.9 ± 117.1 gün) yaygın hastalığa (322.2 ± 46.1 gün) göre sağkalımın anlamlı daha iyi olduğu saptandı (p 0.05)Düşük Karnofsky Performans skoru olanlarda ve ileri evre hastalarda yaşam kalitesi skorları daha kötü idi. Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde kemoterapinin yaşam kalitesi üzerine olumlu bir etkisi gösterilemedi. Küçük hücreli akciğer kanserinde ise kemoterapinin yaşam kalitesi üzerine olumlu etkisinin olduğu ve özellikle 2. kür kemoterapi sonrası yaşam kalitesinde iyileşmeler ortaya çıktığı saptandı.Alopesi, halsizlik, bulantı-kusma, konstipasyon en sık görülen yan etkilerdi. Düşük hemoglobin ve albumin değeri, yüksek alkalen fosfotaz değeri, düşük performans durumu ve yaşam kalitesi sağkalımı olumsuz etkileyen prognostik faktörler olarak saptandı.Küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanısıyla ?4 kür kemoterapi alan hastalarda ortalama yaşam süresi (394.2 ± 55.0) >4 kür alanlarla (397.5 ± 41.4) benzerdi (p>0.05).Tam yanıtı olan hastaların yaşam sürelerinin %10'nu hastanede geçirdiği saptanırken, progresif hastalığı olanların yaşam sürelerinin %20'sini hastanede geçirdikleri saptandı (p<0.001).Sonuç olarak bu çalışma küçük hücreli dışı akciğer kanserinde kemoterapinin yaşam kalitesine olumlu etkisinin olmadığını, küçük hücreli akciğer kanserinde ise kemoterapinin yaşam kalitesi üzerine olumlu etkisinin olduğunu, yaşam kalitesinin sağkalımı etkileyen prognostik faktörlerden biri olduğunu, Karnofsky Performans skorunun Akciğer Kanseri Semptom Skalası ile çok yakın ilişkili olduğunu ve küçük hücreli dışı akciğer kanserinde 4 kürden fazla verilen kemoterapinin yaşam süresi üzerine olumlu etkisinin olmadığını, kanserin evresinin ve kanserin kemoterapiye yanıtının yaşam süresi ile yakından ilişkili olduğunu göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Akciğer kanseri, yaşam kalitesi, yaşam süresi