Trakya üniversitesi sağlık çalışanlarının aile fonksiyonunun değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CABBAR ERTUĞRUL ÇEÇEN

Danışman: SERDAR ÖZTORA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmamızda sağlık çalışanlarının yoğun iş hayatının ailelerine etkisini göstermeyi hedefledik. Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi sağlık çalışanlarının aile fonksiyonunu ve çalışma şekillerini sorguladık. Çalışmamızın evrenini 01 Şubat 2016 ile 30 Mayıs 2016 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde çalışan 1121 kişi oluşturmaktadır. Örneklem için evrenin tamamına ulaşılması hedeflendi. Çalışanlar servislerinde, odalarında birden fazla kez ziyaret edildiler. Araştırmamızın amacı kendilerine anlatıldı araştırmamıza katılmayı kabul eden 400 sağlık çalışanına anketler uygulandı. Anket 27 sorudan oluşmakta ve ilk 22 sorusu katılımcıların sosyodemografik özellikleri ve çalışma şekillerini irdelemekteydi son 5 soru ise aile APGAR ölçeği idi. Bu ölçek 5 kapalı uçlu soru ile kişinin aile işlevini ortaya koyan bir tarama testidir. İstatistiksel yöntem olarak tanımlayıcı istatistikler, Spearman korelasyon analizi, Mann-Whitney U, Kruskall–Wallis H ve Ki-kare analiz testleri kullanıldı. Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi sağlık çalışanlarının ortalama APGAR skoru 7,53±2,63 ortanca değeri 8, mod değeri 10 idi. 400 katılımcının 39'u (%9,8) düşük aile işlevine sahipti, 120'si (%30) orta aile işlevine sahipti ve 241'i (%60,3) yüksek aile işlevselliğine sahipti. Kadınların aile fonksiyonu erkeklerden daha iyiydi (Pearson χ2=7579; p=0,023). Yüksek lisans yapmış olanların aile fonksiyonu üniversite mezunlarına oranla daha kötüydü (Pearson χ2=11170; p=0,004). Evli olanların aile fonksiyonu bekar olanlardan daha iyidi (Pearson χ2=6724; p=0,035). Hemşirelerin aile fonksiyonu doktorlardan daha yüksek bulundu, ebelerin aile fonksiyonu ikisinden de daha düşüktü (Pearson χ2=16056; p=0,013). Bir kez dahi madde kullanmış olanların aile fonksiyonu hiç kullanmamışlardan daha kötü bulundu (p=0,014). Çalışmamızın ana omurgasında iş hayatının aileye etkisi olduğu için nöbet tutma durumunun aile fonksiyonuna etkisi bizim için önemliydi. Nöbet tutan sağlık çalışanlarının aile fonksiyonu düşük olanların oranı nöbet tutmayanlara göre 4 kat daha fazla idi (p<0,001). Nöbet tutmayanlardan yüksek aile fonksiyonuna sahip olanların oranı nöbet tutanlara kıyasla 1,22 kat daha fazla idi (p<0,001). Üstelik aylık toplam nöbet saati ile aile işlevi arasında da istatistiksel anlamda fark saptandı (Pearson χ2=17671; p<0,001). Çalışmamız, sağlık çalışanı olmanın ayrılmaz parçası olarak görülen nöbetli çalışmanın insanların sadece bireysel fedakarlığı olmadığı ailesinin de bu durumdan etkilendiğini göstermektedir. Aile hekimliğinin temel taşlarından olan kişiyi çevresiyle birlikte değerlendirme, onu sosyal çevresiyle ele alma ilkesi gereği aile danışmanlığı vererek onlara destek olabiliriz. Anahtar kelimeler: aile ve hane halkı, sağlık ekibi, sağlık personeli, aile APGAR