Üniversite öğrencilerinde akıllı telefon bağımlılığı: Rekreatif faaliyetlere katılım davranışları ve serbest zaman yönetimi üzerine bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, REKREASYON YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNEM GEDİK

Danışman: DENİZ MERTKAN GEZGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez araştırmasında üniversite öğrencilerinin rekreatif faaliyetlere katılım davranışları ve serbest zaman yönetimi ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını, 2020-2021 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Türkiye'de farklı üniversitelerin farklı bölümlerinde öğrenim gören 591 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. İlişkisel tarama yöntemi ile desenlenen çalışmanın veri toplama sürecinde kişisel bilgi formu, Rekreatif Faaliyetlere Katılım Formu, Boş Zaman Yönetimi Ölçeği, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeğinden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerden, rekreatif faaliyetlere katılım düzeyi açısından üniversite öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılığı düzeyleri arasında anlamlı bir farkın olup olmadığını ortaya koymak için tek yönlü varyans analizinden (One-way ANOVA), boş zaman yönetimi ölçeği ve alt boyutları ile akıllı telefon bağımlılığı ölçeği arasındaki ilişkiyi tespit etmek amaçlı ise Pearson korelasyon katsayısı tekniğinden yararlanılmıştır. Ayrıca akıllı telefon bağımlılığı üzerinde boş zaman yönetimi ve alt boyutlarının olası etkisini incelemek amacıyla adımsal regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre üniversite öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılığının düşük seviyede olduğu, serbest zaman yönetim düzeyinin ise akıllı telefon bağımlılığı düzeyine göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Üniversite öğrencilerinin rekreatif faaliyetlere katılım düzeyleri incelendiğinde "yürümek", "topla oynamak", "akraba ziyaretleri yapmak", "dışarıda yemek yemek" ve "piknik yapmak" gibi rekreatif faaliyetlerin sıklıkla tercih edildiği görülmektedir. Rekreatif faaliyetler açısından yapılan analizler sonucunda ise bazı fiziksel, sosyal, kültürel ve sanatsal, turistik ve diğer rekreatif faaliyetlere katılan üniversite öğrencilerinin katılmayanlara göre akıllı telefon bağımlılığının daha düşük düzeyde olduğu ortaya çıkmaktadır. Ayrıca, üniversite öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılığı düzeyi ile serbest zaman yönetim düzeyi arasında ise çok düşük düzeyde negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca akıllı telefon bağımlılığı ile boş zaman yönetimi ölçeğinin alt faktörlerinden "programlama" arasında zayıf düzeyde negatif yönde, "değerlendirme" arasında çok zayıf düzeyde negatif yönde ve "amaç belirleme ve yöntem" arasında ise çok zayıf düzeyde negatif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Akıllı telefon bağımlılığı ile "boş zaman tutumu" arasında çok zayıf düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Son olarak boş zaman yönetimi ölçeği "programlama" alt boyutunun araştırmada akıllı telefon bağımlılığının en güçlü yordayıcılarından biri olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırmanın sonucu olarak serbest zamanını programlama ve amaç açısından iyi bir şekilde yöneten, özellikle de serbest zamanlarında bazı rekreatif faaliyetlere katılan üniversite öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılık riskinin düşük olacağı söylenebilir. Elde edilen bulgular alanyazındaki çalışmalara göre tartışılmış ve bazı öneriler sunulmuştur.