Özkıyım girişimiyle acil servise başvuran yetişkinlerde alfa klotho düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYLA DİNÇ
Danışman: OKAN ÇALIYURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Alfa klotho, klotho geni tarafından kodlanan ve yaşam süresini uzattığı keşfedilen bir proteindir. Alfa klothonun normal beyin fonksiyonunu sürdürmede özgül bir rolü olduğuna dair kanıtlar vardır. Alfa klotho eksikliği bulunan farelerin yaşam süresinin kısaldığı ve yaşlanmayla ilgili süreçlerin hızlandığı gösterilmiştir. Psikiyatrik bozukluklarda alfa klotho düzeylerinde değişiklikler bildirilmiştir. Klotho eksikliğinin erken yaşlanmaya neden olması ve klotho düzeyi artışının yaşam süresinde uzamayla ilişkilendirilmesi nedeniyle özkıyım girişiminde bulunan bireylerde klotho düzeylerinin özkıyım davranışı ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmamıza, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil servisine özkıyım girişimi nedeniyle başvuran 31 olgu ve 30 kontrol dahil edildi. Her iki grubun psikiyatrik muayeneleri yapılarak olgu grubuna ayrıca Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği, Columbia Özkıyım Şiddetini Derecelendirme Ölçeği ve DSM-5 için yapılandırılmış klinik görüşme uygulandı ve tüm katılımcılardan sosyodemografik veri formu doldurularak gerekli veriler toplandı. Olgu ve kontrol grubundan kan örnekleri alınarak serum alfa klotho ve serum kortizol düzeyleri değerlendirildi. Araştımamızda dahil edilen özkıyım girişiminde bulunan bireylerin, yarısının çalışmadığı, cinsiyetin büyük bir kısmının kadın olduğu, fiziksel hastalığa sahip olmanın olgu grubunda daha fazla olduğu, nerdeyse tamamına yakınında psikiyatrik bozukluk bulunduğu saptandı. Olgu ve kontrol grupları arasında alfa klotho ve kortizol düzeyleri karşılaştırıldığında, istatistiksel açıdan anlamlı farklılık saptanmadı. Dürtüsel ve planlı özkıyım girişiminde bulunan bireyler arasında kortizol düzeyleri karşılaştırıldığında benzer bulundu, alfa klotho düzeyleri karşılaştırıldığında planlı özkıyım girişiminde bulunanların alfa klotho düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük bulundu. Klotho düzeyleri ile yaş ve depresyon skorları arasında yapılan korelasyon analizinde anlamlı bir ilişki görülmedi. Bu araştırma sonucunda her ne kadar özkıyım girişiminde bulunanlarda kontrol grubuna kıyasla alfa klotho ve kortizol düzeylerinde farklılık görülmedi ise de bu durumun grubun heterojen karakterinden kaynaklandığı şeklinde yorumlanmaktadır. Bununla birlikte periferik serum düzeylerinin merkezi sinir sistemi süreçlerini güvenilir bir şekilde yansıtmayabileceği akılda tutulmalıdır. Ayrıca özkıyım girişimi planlı olan bireylerde klotho düzeylerinin daha düşük olması klotho ve özkıyım kararı arasında bir ilişki olabileceğini düşündürmektedir. Sonuç olarak eşlik eden ruhsal bozuklukların etkileri tam olarak dışlanamamış olmasına rağmen planlı girişimde bulunan bireylerde alfa klotho düzeylerinin daha düşük olduğu ve bu durumun olası bir biyolojik belirteç olabileceği ve özgül araştırma desenleri ile bu ilişkinin daha net bir şekilde ortaya konabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Özkıyım, Alfa klotho proteinleri, Kortizol, Özkıyım girişimi