Türkiye'de Sağlıkta Dönüşüm Programı sonrası sağlık göstergelerindeki değişimin Dünya Sağlık Örgütü Avrupa bölgesi ülkeleri ile karşılaştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERKAN ÇALIŞ
Danışman: HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ülkelerin sağlık sistemleri, bir çok etkenden etkilenmektedir. Türkiye sağlık sistemi de zaman içerisinde gerek sosyal yapının gerekse de ikdisadi yapının değişmesine paralel olarak evrilmiştir. 2002 yılında iktidara gelen 58. Hükümetin 'Acil Eylem Planı' içerisinde yer alan başlıklardan biri de 'Herkese Sağlık' başlığıdır. Bu başlık altında Sağlıkta Dönüşüm Programının esasları ortaya konmuş ve 2003 yılından başlayarak kısım kısım uygulamaya alınmıştır. Biz de çalışmamızda Sağlıkta Dönüşüm Programının çıktılarını değerlendirerek, programın performansını ortaya koymayı amaçladık. Bunun için kullandığımız değişkenleri Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri programının sağlık alt başlığı altında bulunan ve verisine ulaşabildiğimiz parametreleri kullanarak yaptık. Sağlıkta Dönüşüm Programı, 2003 yılından başlayarak peyderpey uygulamaya alınmış, programın tamamının hayata geçmesi ise 2010 yılında tamamlanmıştır. Bu itibarla, karşılaştıracağımız veriler için kesim noktası olarak 2010 yılını (2010 yılı da dahil) belirledik. 2010 ve öncesi dönem Sağlıkta Dönüşüm Programı öncesi dönem, 2011 ve sonrası dönem ise Sağlıkta Dönüşüm Programı sonrası dönem olarak kabul edilerek, Sağlıkta Dönüşüm Programınin lav edildiği 2017 yılına kadar olan verileri analiz ettik. Kontrol grubu olarak Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölgesi ülkelerinin sağlık göstergeleri ortalaması, ilaveten öne çıkan sağlık finansman sistemi uygulayıcısı olan üç başat ülke; Almanya (Bismarc Sistemi), İngiltere (Beveridge Sistemi) ve Amerika Birleşik Devletleri'ni (Özel Sağlık Sigorta Sistemi) de kontrol grubuna dahil ettik. İstatistik çalışmamızı da, özünde ekonometrik bir tahmin yöntemi olan "Farklar Arasındaki Fark (Difference in Differences)" yöntemini kullanarak yaptık. Bu yöntemle, gruplar arasında mevcut olan farkların ya da farksızlıkların, politika değişikliği sonrasında nasıl etkilendiğini ortaya koymayı amaçladık. Araştırmamızın sonucunda, Sağlıkta Dönüşüm Programı sonrası dönemde sağlık çıktılarının geneli, pozitif yönde artış göstermiştir. Buna bağlı olarak politika değişikliğinin genel anlamda başarılı olduğu söylenebilir.