Koenzim Q10'un biyoyararlanımını arttırmak için proniozomal formülasyonların geliştirilmesi: İn vitro ve in vivo değerlendirilmeleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞENCAN BALCI
Danışman: AHMET DOĞAN ERGİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Koenzim Q10 vücudun ürettiği en önemli antioksidanlardan biridir. Ayrıca elektron taşıyıcı olarak da görev alır, genel olarak oral olmakla birlikte vücuda transdermal, oküler yollarla da uygulanmaktadır. Koenzim Q10, oksijen kaynaklı serbest radikaller ile etkileşerek biyomoleküllerin zarara uğramasını önlemektedir. Bundan dolayı vücutta güçlü bir antioksidan olarak görev alarak diğer antioksidanların yenilenmesinde, hücre sinyalinde, hücre büyümesinde ve gen ekspresyonunda görev alır, membran stabilitesinde, enerji dönüşümünde ve ATP üretiminde de önemli rol oynar. Koenzim Q10 düşük çözünürlük ve düşük biyoyararlanımı gösterdiğinden kullanımı sınırlanmaktadır. Yaptığımız tez çalışması kapsamında proniozomlardan elde edilen niozomal formülasyonları üzerinde karakterizasyon çalışmaları yapılmış ve belirlenen formüller in vivo farmakokinetik çalışmalara tabi tutulmuştur. Saf koenzim Q10 ve koenzimQ10 yüklü proniozomlar uygulandıktan sonra sıçanlardan 24 saat boyunca belli saatlerde kan örnekleri alınıp gerekli ölçümler yapılmıştır. Farmakokinetik parametreler incelendiğinde görüleceği üzere proniozom formülasyonu saf etkin maddeye göre etkili bir biyoyararlanım göstermiştir. Miktar tayinleri yapılırken ICH referans alınarak HPLC'de analitik metot yöntemi geliştirilmiş ve bu yöntemin validasyonu yapılmıştır. Yapılan bu çalışmada koenzim Q10 proniozomlara yüklenmiş, in vitro ve in vivo deneyler sonucunda etkin maddenin biyoyararlanımının arttığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak proniozom formülasyonlarının biyoyararlanımı arttırmada etkili bir taşıyıcı olduğu çalışmamızda gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Bulamaç yöntemi, koenzim Q10, proniozom, biyoyararlanım, farmakokinetik.