Aile Sağlığı Merkezine başvuran kişilerin gece öğün/gıda tüketiminin uyku kalitesi ve depresif belirtilere etkisinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALENUR ÇAKAR

Danışman: SEDEF DURAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Çalışma bireylerin gece gıda tüketip tüketmediğini, gece besin tüketen bireylerin tükettiği besin çeşitleri ile uyku kalitesi ve depresif belirtiler arasında ilişkiyi araştırmak amacıyla planlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma Kocaeli iline bağlı İzmit ilçesinde bulunan 15 aile sağlığı merkezine başvuran 423 birey aracılığıyla yürütülmüştür. Sosyodemografik özellikler, besin tüketim sıklıkları, uyku saatlerini içeren bilgi formu, Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Beck Depresyon Ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Örneklemin yaş ortalaması 30,99 ± 9,15 yıldır. Katılımcıların %54,4'ü kadınlardan, % 45,6'sı erkeklerden oluşmaktaydı. Çalışmamızda akşam öğünü tüketimi ve akşam öğünü sonrası gıda tüketimi ile depresif belirtiler ve uyku kalitesi açısından anlamlı bir farklılık saptanmamıştır ( p>0,05). Ancak akşam yemeği sonrası tüketilen bazı yiyecek türlerinin depresif belirtileri ve uyku kalitesini etkilediği bulunmuştur. Akşam yemeği sonrası hiç kahvaltılık ürün tüketmeyenlerin depresif belirti düzeyleri ve PUKİ skorları daha düşük olduğu tespit edilmiştir (p 0,05). Uyku kalitesi açısından egzersiz türü, sıklığı açısından anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0,05). Ancak egzersiz süresi arttıkça uyku kalitesinin kötüleştiği saptanmıştır ( p<0,05) Son olarak uyku kalitesi ile depresif belirti düzeyi arasında güçlü bir ilişki olduğu ve depresif belirti düzeyi arttıkça uyku kalitesinin kötüleştiği ifade edilmiştir (p<0,05). Sonuç: Akşam yemeği sonrası ekmek arası hiç tüketmeyenlerin depresif belirti düzeyi, her gün tüketenlere göre anlamlı olarak daha düşük olduğu ifade edilmiştir ( p<0,05). Akşam yemeği sonrası kahvaltılık ürün tüketmeyenlerin Beck depresyon ölçeği ve PUKİ skoru haftada birkaç kez tüketenlere göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Uyku kalitesi skoru ile Beck depresyon ölçeği puanı arasında güçlü birlikte değişim ilişkisi olduğu bulunmuştur ( F=3.863, p<0,01 ). Depresif belirti ve uyku kalitesini tüketilen gıda türlerinin etkileyebileceği saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Uyku kalitesi, gece gıda tüketimi, depresyon