Rehberlik ve Araştırma Merkezi personelinin otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin eğitsel tanılama ve yönlendirme süreçlerine ilişkin görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, ENGELLİ ÇALIŞMALARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU ÇAĞLAYAN
Danışman: AYNUR GICI VATANSEVER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı tıbbi tanısı Otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireylerin rehberlik ve araştırma merkezlerine (RAM) başvurduktan sonraki eğitsel tanılama sürecinin ve bu tanısına uygun okula yönlendirilme sürecinin işleyişinin; rehberlik ve araştırma merkezi personelinin gözünden incelenmesidir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasına göre desenlenmiştir. Çalışmanın verileri yarı-yapılandırılmış görüşme tekniğine uygun görüşme soruları hazırlanarak; Tekirdağ, Çorlu, Edirne ve Lüleburgaz RAM'da görev yapan 18 gönüllü katılımcı ile yapılan görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırmanın güvenirlik çalışmaları iki alan uzmanı tarafından tamamlanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda, OSB şüphesi duyulan bireylerin değerlendirme ve aile görüşme işlemleri sonrasında tıbbi tanı için hastaneye sevk edildikleri, hastane raporu ile başvuran bireyler için de yapılan değerlendirme sonrasında eğitsel tanısı doğrultusunda yönlendirme kararının alındığı belirlenmiştir. Eğitsel tanılama yapılırken performans değerlendirme formunun kullanıldığı, bu formun OSB'yi ölçmede yeterli olmadığı ve OSB'ye yönelik formal bir ölçme aracının kullanılmadığı belirlenmiştir. OSB'li bireylerin eğitsel tanılaması yapılırken toplam değerlendirme süresinin ortalama 25 - 45 dakika sürdüğü ve hazır bulunuşluk seviyelerinin eğitsel tanılama sürecini etkilediği ortaya konmuştur. Velilerin OSB'li bireylerin bütünleştirme eğitiminden yararlanmasını istediklerine ve RAM personelinin de OSB'li bireylerin en az kısıtlandırılmış ortamda eğitim almalarına öncelik verdiklerine dair görüşleri belirlenmiştir. Araştırmada yönlendirilen okul tür ve kademelerinin OSB'li bireyler için yeterli olmadığı görüşü ortaya konmuştur. OSB'li bireylerin eğitsel tanılama ve yönlendirme süreçlerinde RAM personelinin mesleki anlamda kendilerini yeterli bulmadıkları araştırmanın bulguları arasındadır. OSB'li bireylerin eğitsel tanılama ve yönlendirme süreçlerinde sıklıkla ailelerle ilgili problemler ve ölçme araçlarının yetersizliği ile ilgili problemler yaşandığı belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular ışığında OSB'li bireylerin eğitsel tanılanma ve yönlendirilme konusunda alan yazına ve uygulamaya katkı ve öneriler sunulmuştur.