Fibromiyalji tanılı hastalarda vücut antropometrik indeksleri ile ağrı ve fonksiyonel durum arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TABAN KAMAL MOHAMMED AZIZ
Danışman: NURETTİN TAŞTEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Fibromiyalji sendromu (FMS), yaygın kas-iskelet sistemi ağrısı, yorgunluk ve fonksiyonel yetersizlik ile seyreden, yaşam kalitesini belirgin biçimde olumsuz etkileyen kronik bir hastalıktır. Bu çalışmanın amacı, FMS tanılı kadın hastalarda vücut kompozisyonunu yansıtan geleneksel ve yeni nesil antropometrik indeksler ile ağrı, semptom şiddeti ve fonksiyonel kapasite arasındaki ilişkileri değerlendirmektir. Bu kesitsel çalışmaya, Trakya Üniversitesi Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğinde takip edilen 90 FMS tanılı kadın hasta dâhil edildi. Katılımcıların yaş, tanı süresi ve farmakolojik tedavi durumları kaydedildi. Antropometrik değerlendirmede vücut kitle indeksi (VKİ), beden adipozite indeksi (BAİ), beden şekil indeksi (ABSI), beden yuvarlaklık indeksi (BRI), koniklik indeksi (KOİ), abdominal hacim indeksi (AVI), kalça indeksi (Kİ), bel/kalça oranı (BKO) ve toplam vücut yağ yüzdesi kullanıldı. Ağrı ve semptom şiddeti Görsel Analog Skala (VAS), Yaygın Ağrı İndeksi (YAİ) ve Semptom Şiddet Skoru (SŞS) ile; fonksiyonel durum Fibromiyalji Etki Anketi (FEA) ve 6 Dakika Yürüme Testi (6DYT) ile değerlendirildi. Hastaların yaş ortalaması 48.18±8.86 yıl idi. Yaş ile FMS tanı süresi arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0,05). Yaş ilerledikçe 6DYT mesafesinin azaldığı görüldü (p<0,05). VAS ile YAİ, SŞS ve FEA arasında anlamlı pozitif ilişkiler bulundu (p<0,05). Tanı süresi uzadıkça BRI, AVI ve toplam vücut yağ yüzdesinin arttığı; antropometrik indeksler arasında yalnızca ABSI'nin VAS ile anlamlı ilişki gösterdiği saptandı (p<0,05). Buna karşın 6DYT mesafesi ile toplam vücut yağ yüzdesi, VKİ, BRI, AVI, KOİ ve BAİ arasında anlamlı negatif ilişkiler bulundu (p<0,05). Sonuç olarak, bu çalışma FMS'de vücut kompozisyonu ve yağ dağılımının ağrı şiddetinden ziyade fonksiyonel kapasite üzerinde belirleyici bir role sahip olduğunu göstermektedir. Özellikle abdominal-visseral yağlanmayı yansıtan antropometrik indekslerin objektif performans ölçütleri ile ilişkili bulunması, obezitenin FMS'de fiziksel işlevselliği mekanik ve metabolik yük üzerinden sınırladığını düşündürmektedir. Bu bulgular, FMS yönetiminde ağrı kontrolünün yanı sıra vücut kompozisyonunun ve özellikle abdominal obezitenin hedeflendiği bireyselleştirilmiş egzersiz ve yaşam tarzı müdahalelerinin önemini vurgulamaktadır.