Tek ebeveyn olan anne ve babaların ebeveynlik ve cinsiyet rolleri üzerinden yaşadığı temel sorunlar: Nitel bir çalışma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TOPLUMSAL CİNSİYET VE KADIN ÇALIŞMALARI ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZMİYE KÜNTECİ
Danışman: SEDA DONAT BACIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, tek ebeveyn olan annelerin ve babaların ebeveynlik ve cinsiyet rolleri üzerinden yaşadığı temel sorunlarını incelemek amacıyla yapılan nitel bir araştırmadır. Araştırmanın katılımcıları, boşanmış ve çocuk sahibi olan gönüllü "dokuz anne" ile "dokuz babadan" oluşmaktadır. Araştırmada veri toplamak üzere araştırmacı tarafından hazırlanan "Demografik Bilgi Formu" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, demografik değişkenler, ana tema, ana kod ve alt kodlar halinde sunulmuştur. Tek ebeveyn olan anneler ile babaların ebeveynlik ve cinsiyet rolleri üzerinden yaşadığı temel sorunlarla ilgili görüşler "2" ana tema, "5" ana kod ve "97" alt kod altında toplanmıştır. Araştırmanın "tek ebeveynliğe ilişkin görüşler" teması altında, tek ebeveyn olarak "rol ve sorumluluklar" ile "tek ebeveyn olmanın avantaj ve dezavantajları" yer almaktadır. Tek ebeveyn olmanın avantaj ve dezavantajlarına ait ana kod, "psikolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel" boyutta incelenmek üzere alt kodlara ayrıştırılarak sunulmuştur. Tek ebeveynlerin cinsiyet rolleri üzerinden yaşadıkları temel sorunlarla ilgili görüşlerin yer aldığı ana tema ise; "çocuklu kadın/erkek olmanın avantajlı yönleri", "çocuklu kadın/erkek olmanın dezavantajlı yönleri", çocuklar ile gerçekleştirilen aktiviteler ve tek ebeveynliğin oluşturduğu sınırlılıklara ait "cinsiyet rolleri ve sosyal aktivite dengesi", son olarak "yakın çevreden gelen tutum ve davranışlar" ve bunlarla "baş etme ve önleme yöntemleri" şeklinde ana kodlara ayrıştırılarak sunulmuştur. Araştırmada elde edilen tüm nitel verilerin analizlerinin sonucunda, tek ebeveynlerin "hem anne hem baba, arkadaş, öğretmen ve destekçi" gibi rollerle çocuklarına karşı sorumluluklarını yerine getirmeye çalıştıkları görülmüştür. Ayrıca "çocuk bakımı, ev işleri, maddi destek sağlama, çocukları koruma, onlara rol model olma" gibi birçok sorumluluğu tek başına üstlendikleri görülmüştür. Tek ebeveynlerin cinsiyet rolleri üzerinden yaşadıkları temel sorunlar incelendiğinde erkek ve kadın ebeveynlerin çevrelerinden "olumlu ve olumsuz davranışlarla karşılaştıkları" görülmektedir. Çevresel tutumlar nedeniyle ebeveynler, "sosyal etkinliklerini kısıtlama" ve "çiftlerin bir arada olduğu ortamlardan uzak durma" eğilimi gösterdiği görülmektedir. Anahtar Kavramlar: Aile, tek ebeveynlik, kadın/erkek, cinsiyet roller.